548 E. a Brunèr 



nus, qvi e privatis, ut opinor, litteris Caesaris de pugua Pharsalica non- 

 nulla excerpsit (B. C. II. 79 j. Hoc addo, Caesaris illas ad senatum epi- 

 stolas, qvaruin qvaeqve libri auiplitudinem aeqvaverit uecesse est, ita an- 

 tiqvissima videri exempla, qvae nominatim prolerri possint, relie tae in li- 

 bns chartaceis iis, qvi suo qvodam jure praecipuo libri dicendi sunt, vo- 

 luminum formae, atqve eam imitatiouetn ad eundern virmn referri, qvi 

 acta senatus perscribenda lege sua curavil. 



Sed a tanto îngenïo profectam esse tam facilem inventionem non dixe- 

 rim, qvae potins ita exstilit, lit primum tabulis publicis, qvo tarnen in geliere 

 bae qvoqve epistolae fueruiit, rnembraneis et chartaceis eadem forma imper- 

 tienda videretur, qvae publicis ac sollennibus moiiumeulis ligneis cera obdu- 

 ctis jam pridem erat, deinde haec etiam ad alia litlerarum genera transferre- 

 tur. Ipsa via, qva ad hasce litleras transiisse videtur, animadverti potest; 

 atcjve ea res cum alia qvadam adhuc non salis explicata, de qva lue bre- 

 viter dicetur, conjuncta est. lmperatorum temporibus acta publica non so- 

 lum in tabulariis, qvae plura erant, sed etiam, ut Schlosserus, vir claris- 

 simus, notavit *), in bibliotliecis publicis reponebantur. Qvae litterae hu- 

 juscemodi in bibliotliecis asservatae nomiuatim apud ve'eres memorantur, 

 qvod sciam, hae sunt: Aureliani ephemerides, qvates de rebus prin- 

 cipum posteriorum et publice gestis et domeslicis componi solebant, et 

 qvarum in libris linteis, protracta e vetustis seculis materia, confectarum 

 et in Ulpia bibliotlieca recouditarum \ opiscus in vilae Aureliani inilio me- 

 minit; ëflîcfn vétèrufh prctelnru/iï, qvae se in eadem bibliotlieca cogno- 

 visse ait Gellius (XI, 17); deniqve libri elephantini fv. supra p. 510. an- 

 noi.), cjvorum ex utio, acta seuatus de creatione imperatoris Taciti conti- 

 nente, hune librum in eadem T raja ni bibliotlieca fuisse dicens, Vopiscus 

 in vila Taciti multa exscripsît (p. 227 sq ). Primo geueri scriptorum non 

 tam in tabulariis qvara in bibliotliecis idoneum fuisse locum concedeudum 

 est, atqve in bis ephemerides ejusmodi, ut e narratione Vopisci intelligitur, 

 singulari custodiae coinmissae nec uisi impelrala venia adeundae erant. Al- 

 terum autem genus, qvod in numéro tabularum publicarum proprie fuit, 



*) In dispulatione sua de fonlibus. qvoa scriptores historiarum Romani posteriores se- 

 culi sunt; vid Archiv für Geschichte und Literatur, T. I. p. HO sqq. 



