(44) 



634 



ProeYeii met twee versehilleiide stikstofgiften. 



In een aantal proeven werd de werking van ketelasch vergele- 

 ken bij twee verschillende stikstofgiften. Het zijn 43 proeven, n.1. 

 No. '2, 15 tot en met 53, 13V), I iO en 163. De proeven 15 — 53 wer- 

 den genomen op ondernemingen der Ned. Handel Maatschappij in 

 West-Java, onder leiding van liet Laboratorium voor grondonder- 

 zoek der N. H. M. te Pekalongan in het jaar 1913. Ze werden be- 

 sproken in een verhandeling van Bokma de Boer '), destijds leider 

 van dit Laboratorium, .welke verhandeling tevens feitelijk de eenige 

 is, waarin ketelasch eenigszins uitvoerig besproken wordt. Op blz. 

 dl 71 zegt de schrijver: ,.We mogen uit een en ander afleiden, dat 

 de ketelaschwerking in nauw verband staat met de stikstofvoeding 

 der plant, en dat ketelasch waarschijnlijk alleen dan hare maximum 

 werking vertoont, als meer stikstof gegeven wordt dan een veld 

 zonder deze bemesting noodig heeft". 



Met deze conclusie kunnen wij niet geheel meegaan. Ongetwij- 

 feld zijn er een paar proeven te vinden, waarbij de werking van 

 ketelasch het sterkst is bij de hoogste N-gift. Het verschil tusschen 

 schrijver en ons ligt waarschijnlijk hierin, dat wij in lioofdzaak re- 

 kening houden met de suikerproductie, terwijl de bovenstaande 

 conclusie gebaseerd is speciaal op de rietopbrengst. Het komt ons 

 juister voor de suikerproductie als maatstaf te gebruiken bij de be- 

 oordeeling van proeven, daar de productie van suiker ten slotte het 

 doel ig van de geheele rietcultuur. 



Wij hebben in de eerste plaats nagegaan, hoe groot de gemid- 

 delde werking van ketelasch is bij de laagste gift en bij de hoogste 

 gift stikstof in deze proeven. We vinden dan : 



Hieruit blijkt duidelijk, dat bij de hoogste N-gift het rietproduct 



1) E. BoiCMA DE Boer. De resultaten van bemestingsproefvelden, aangelegd op 

 de suikerondernemingen der N.H.M, in West-Java in de oogstjaren 1913 en 1914. 

 Archief voor de Suikerindustrie in Ned.-lndië, 1915, blz. 1143. 



