Ö37 (47) 



Bespreking der proeyen van de afzonderlüke 

 fabrieken en van groepen fabrieken, 



De lijst begint met een aantal proeven uit iiet Djokja'sche, n.1. 

 No. i — 11. Phosphaatarme gronden komen in deze reeks niet voor, 

 grootendeels zijn het goede zandgronden ; de werking is dan ook 

 zeer gering. Een betrouwbare werking is alleen te zien in No. 8, 

 tuin Prantjah op s.f. Padokan, met zwaarderen grond. In proef 

 No. 1 op Poendoeng, tuin Srebit, gaf 2 ZA -f Vio blik ketelasch 

 meer product dan 4 ZA, terwijl het rendement niettegenstaande de 

 lagere stikstof bemesting toch nog lager was. Waarschijnlijk is hier 

 legeren opgetreden, maar de oorspronkelijke publicatie geeft daar- 

 over geen duidelijke inlichtingen. In elk geval gaf ketelasch in ver- 

 band met de kleinste ZA-gift het beste product, evenals in proef 

 2 op Sewoe Galoor, \vaar 5 pikol Chili -f ketelasch iets beter was 

 dan 6'/2 pikol Chih. 



In proef No. 11 op Sedajoe op zware klei had men eenig resul- 

 taat mogen verwachten wegens de zwaarte van den grond ; toch 

 trad hier geen werking op. 



No. 12 en 13 op s.f. Modjo op niet zware klei geven een zeer 

 gering resultaat; n.1. 12 geen meerproduct, 13 een meerproductie 

 van 2/g m, dus gering, maar van de dikwijls optredende grootte. 



De proeven 15 — 54 hebb.^n alle betrekking op ondernemingen 

 yan de Ned. Hand. Maatschappij in West -Java. In al deze proeven 

 zijn 2 ZA-giften gebruikt; als zoodanig zij ze reeds in het speciale 

 hoofdstuk over dit onderwerp behandeld. Van alle gronden zijn de 

 phosphaat-analysen bekend; bij het nagaan der proeven valt het op, 

 dat op vele phosphaatrijke gronden de werking van asch even 

 gunstig is als op de hier vrij talrijke phosphaatarme gronden. 

 Zelfs betrouwbare verschillen treden hier op phosphaatrijke gron- 

 den op, b.v. in proef 30 op Ketanggoengan W^est, in proef 33 op 

 Nieuw Tersana, in proef 43 op Tirto. Daar staat weer tegenover, dat 

 op Soerawinangoen met meest phosphaatarme gronden algemeen 

 een min of meer duidelijke werking van ketelasch optreedt. Naast 

 de phosphaatarmoede speelt in dit gebied de niet fraaie grond- 

 structuur, die hier op bijna iedere onderneming tuinsgewijs wel- 

 eens optreedt, zeker een rol. Gemiddeld kan men zeggen, dat in 

 deze groep proeven een geringe werking regel is ; hier en daar 

 neemt men betrouwbare werking waar. Opvallend is de bijna over- 

 al optredende werking op Kemantran, waar geen phosphaatarmoe- 

 de voorkomt en waar men ook weinig gronden met minder goede 



