652 



belangrijk ; waarschijnlijk is het groots quantum melasse in verband 

 met de organische stof voor dezen wat meer vochtigen kleigrond on- 

 gunstig. De 3 volgende proeven op Modjo ( 27—29 ) vertoonen alle 

 een zekere nadeelige werking; de volgende (30—35), ook op Modjo, 

 vertoonen nu eens geen werking, dan weer een zeer bescheiden 

 gunstige werking, waarbij bedacht moet worden, dat hier de mo- 

 gelijkheid van werking als phosphaatnjest nog bestaat, hoewel zij 

 niet waarschijnlijk is, daar overal extra superphosphaat toegediend 

 werd. 



Na zoo alle proeven de revue te hebben laten passeeren, kunnen 

 we niet tot een andere conclusie komen dan de reeds vroeger uit- 

 gesprokene, dat de waarde van molascinder als algemeene meststof 

 een zeer geringe is. Dit is in overeenstemming met de algemeene 

 ervaring, dat organische stof slechts op enkele gronden van Java 

 noodig is, evenals melasse ook slechts op bepaalde grondtypen voor- 

 deel brengt. Op grove, grinthoudende gronden treedt vrij regelmatig 

 een iets gunstige werking op ; het is de vraag, of de toepassing 

 van dit mengsel dan voordeeliger is dan bemesting met een der 

 samenstellende bestanddeelen apart. Zoo geeft stalmest op Modjo 

 meestal goede resultaten ; het is onnoodig deze stof met melasse 

 te mengen en de kans te loopen, dat de melasse ongunstig werkt 

 op de zware kleigronden. Naar onze meening verdient het toepassen 

 van eenvoudige, niet gemengde meststoffen steeds aanbeveling; 

 het trekken van conclusies is in dat geval veel eenvoudiger; men 

 weet, waarmee men zijne productie verhoogt. Naast de hier bespro- 

 ken, goed opgezette vakkenproeven, werden nog eenige proeven 

 genomen op de ondernemingen Redjoagoeng, Kemanglen en Nieuw 

 Tersana, waarover wij eenige mededeelingen kregen van den Heer 

 Marx, toen ter tijd fabricagechef op de s.f. Redjoagoeng. De op- 

 zet dezer proeven is evenwel onjuist, zoodat wij aan de resultaten 

 vrijwel geen waarde kunnen hechten. Op Nieuw Tersana werd b.v. 

 gewoonlijk 1/2 ^w. in een tuin bemest met molascinder; de opbrengst 

 per bouw zonder molascinder was dan berekend uit den geheelen 

 tuin, (in een enkel geval zelfs uit 15 bws), zoodat men geheel 

 onvergelijkbare cijfers krijgt. Iets beter vergelijkbaar waren stukjes 

 van 1/2 bouw, waarvan telkens één voorbemest, het andere nabe- 

 mest was met molascinder. Men krijgt den indruk, dat voorbemes- 

 ting beter is. 



De gegevens van de proeven op Kemanglen en Redjoagoeng zijn 

 nog onvollediger, zoodat ook deze niet te gebruiken zijn. Hoogstens 



