1411 (15) 



gering, NO^-ionen afgeven. Ook werd een belangrijk verschil gecon- 

 stateerd in de grenzen der waterstof-ionen-concentraties, waartus- 

 schen liet nitritatie- en het nitratatie-proces verloopt. Door eenvoudig 

 lucht door de cultures te leiden kon per liter in 24 uur 4 — 5 gram 

 ammoniumsultaat tot nitriet omgezet worden en evenveel nitriet 

 tot nitraat, hetgeen belangrijk meer is dan o.a. door Boulanger en 

 Massol^) bij hunne proeven was gevonden. Zeer merkwaardig is ook 

 de vondst, dat bij stollen als glucose, aspargine, die volgens Wino- 

 GRADSKY reeds bij geringe concentratie liet nitrilicatieproces bena- 

 deelen, deze schadelijke werking zich uitsluitend doet gelden op de 

 ontwikkeling der nitriet- en nitraatbacteriën, niet echter op het oxy- 

 datieproces zelf. Glucose belet de ontwikkeling der nitraat- bacteriën 

 reeds bij een concentratie van 0,0025 mol., terwijl een concentratie 

 van 0,;^ mol., dus 120 maal zooveel, de ademhaling jiog in het geheel 

 niet tegengaat. Anderzijds berust de nadeelige werking van ammo- 

 niumzouten op de nitraatbacteriën in hoofdzaak op den ongunstigen 

 invloed van den ammoniak als zoodanig op de ademhaling. Hierop 

 wordt in het volgende nog teruggekomen. 



Physiologische onderzoekingen, die tevens verricht werden met 

 het oog op de rol, die het nitrificatieproces in het leven der hoo- 

 gere planten spelen kan, vindt men slechts sporadisch. Vermeld zij 

 het werk van C. B. Lipman,'-^) waarbij hij tot de belangrijke conclusie 

 komt, dat, in volkomen tegenstelling met de ammoniticeerende 

 bacteriën, de nitrificeerende bacteriën geheel op dezeh'de wijze door 

 de alkalizouten worden beïnvloed als de hoogere planten. 



Ten slotte zij nog gewezen op een toepassing van het micro- 

 biologisch onderzoek, die principieel van de hierbovengenoemde ver- 

 schilt en waarbij men de waarde van verschillende stikstofmeststof- 

 fen, zoowel op zichzelf als ook voor verschillende gronden, beoordeelt 

 naar de snelheid, waarmede deze meststoffen door de in die gronden 

 voorkomende microben in plantenvoedingsstotfen worden omgezet. 

 Door Lipman en Gericke^) wordt inderdaad aangetoond dat de ver- 

 schillende snelheden, waarmede stikstofhoudende meststolYen, als ge- 

 droogd bloed, gestoomd beendermeel, katoenzaadmeel, zwavelzure 

 ammoniak etc, worden genitrificeerd (met grond als cultuurmedium), 

 een zeer bevredigende overeenkomst vertoonen met de waarde van 

 deze meststoiïen voor de plant. Het bleek verder dat men bij der- 



1) Compt. Rend, 1905, blz. 687. 



2) Ceutr. BI. f. Bakt. 33, 1912, blz. 305—313, 

 !^) Soil Scieuce. Vol. 2 1916, blz. 575 e. v.. 



