•t#l '135) 



vervroegd is, n.1. in No. 2 met 3 weken, No. 4 met 31/2 week, in 

 No. 6 met minstens 4 en in No. 8 met minstens T) weken ; 



3e. dat het beginpunt van de nitratatie, belialve in No. 4, overal 

 verlaat is geworden, zeer duidelijk in No. 8; 



4e. dat liet eindpunt van nitratatie in alle gevallen vervroegd 

 is geworden, docli minder dan bij de nitritatie. In No. 2 1 week, 

 No. 4 1 1/2 week, No. O 3 weken en in No. 8 41/2 week. 



Voor het op den voorgrond treden van het nitrietstadium blij- 

 ken dus minstens twee oorzaken te zijn : de eerste is dat het begin- 

 punt van de nitratatie verlaat is geworden, hetgeen zich verklaren 

 laat door het feit dat de nitraatbacteriën voor ammoniak en ammo- 

 nium verbindingen zeer gevoelig zijn. Dit was reeds door Waring- 

 ton ') ontdekt in J878 en door Winogradsky '^) verder onderzocht, 

 welke laatste onderzoeker zelfs zoo ver gaat met te beweren, dat 

 de nitratatie eerst dan begint, als de nitritatie geheel is afgeloopen. ^) 

 Uit de liguren 1 en 2 blijkt ten duidelijkste, dat deze veronderstel- 

 ling onjuist is. De tweede oorzaak is dat de nitritatie zeer versneld 

 is geworden, en beduidend meer dan de nitratatie. Deze versnelling 

 der nitritatie kan op zichzelf weer twee oorzaken hebben, n.1. de 

 gedeeltelijke opheffing van de giftige werking der waterstofionen, 

 terwijl bovendien uit de beschouwing der vergelijking voor de ni- 

 tritatie 



(NH^y^SOi +. 60 = 2 HNO. + H2S()4 + 2 H2O 

 blijkt, dat door toevoeging van CaCO;> de concentratie der beide re- 

 actieproducten, salpeterigzuur en zwavelzuur, verminderd wordt, 

 hetgeen in analogie met gewone chemische reacties waarschijnlijk 

 een verschuiving van het biochemisch proces in de richting der re- 

 actieproducten ten gevolge zal hebben. Ten opzichte van de versnel- 

 ling der nitratatie geldt wel de opheffing van de giftige werking der 

 waterstofionen, niet de vermindering van de concentratie der reac- 

 tieproducten, daar de reactie hier slechts bestaat in een oxydatie 

 van NO'2 tot NO'3. 



Om deze veronderstelhng nog nader te toetsen werd nagegaan, 

 of men door toevoeging van H" of OH' aan een grond, die uit zich- 

 zelf reeds eenig nitriet maakte, het eene of het andere proces meer 

 op den voorgrond zou kunnen doen treden. 



Aan 100 gram grond, in 200 c.M.^* zwavelzure ammoniakoplos- 



1) JoLirii. Cheni. Snc. 1878, blz. 44 en 1891, blz. 484. (G.'cit. naar WinogRADSKï.) 

 ■^) In Lakau's Ilandij. Techn. Myk. Dl. 3, blz. 170. 



8) r> )■> <> T, » «) » blz. 170. 



