urn; (4:H. 



hetgeen een eerste aanwijzing zou kunnen zijn dat de nitrificatie een 

 enzymatisch proces is. 



Bij verdere beschouwing van de 7e serie blijkt, dat een p^^ van 

 7,8 wel een weinig, doch niet ver boven de grens Hgt, waarbij in 

 het cultuurmedium nog al of niet nitriet aantoonbaar wordt. Voor 

 ien humusgrond is in dit geval het eerstgevormde zuar blijkbaar 

 reeds voldoende om de p^^ beneden die grens te doen dalen. 



Bij een tweede proef, waarbij de grenzen nauwkeuriger geno- 

 ntien werden, bleek, dat reeds bij een p^ van 7,2 een duidelijke 

 litrietvorming optrad. Ook hier was dit voorbijgaand, wat voor een 

 ieel daaraan toegeschreven moet worden, dat juist bij dezen zuur- 

 i^raad het gebruikte phosphaatmengsel zeer slecht buffert, en dus 

 pen geringe toevoeging van zuur de pj.j snel doet dalen. 



Tevens blijkt, dat de grens, waarbij geen nitrificatie meer mo- 

 relijk is, zeker beneden een pjj van 3,9 tot 4,5 ligt, echter afhan- 

 kelijk van den aard en den oorsprong der bacteriën. Daalt de H- 

 onenconcentratie beneden een p^ van 8,9 — 9,0, dan is de vloeistof 

 e alcalisch om nog nitrificatie mogelijk te maken. 



Nadat deze onderzoekingen grootendeels beëindigd waren, kwam mij 

 Ie omvangrijke studie van Meijerhof betreffende de Physiologie der nitrifi- 

 ;eerende bacteriën (zie literatuur-overziclit) in handen. Hierin wordt ook 

 .an den invloed van de H-ionenconcentratie op deze bacteriën bijzondere 

 -andacht geschonken. De gebiuikte methode bestond in hoofdzaak daarin, 

 lat een bepaalde lioeveelheid bacteriënsuspensie (eenige c.M3.) gebracht 

 verd in een klein Erlenmeijertje van ongeveer 45 c.M3. inhoud. Dit was 

 loer een capillaire buis verbonden met een capillair-manometer, die met 

 en zoutoplossing van bekend soortelijk gewicht gevuld was, de z.g. thermo- 

 •aronieter van Barcroft. 



Nu werd nagegaan hoeveel de druk veranderde tengevolge van het zuur- 

 tofverbruik der bacteriën en daaruit dit verbruik berekend. Door de p„ in 



i H 



e gebruikte oplossingen te veranderen, werd het verband daai'van met de 

 demhaling nagegaan. Op deze wijze vindt Meijerhof dat de ademhaling 

 er nitrietfermenten beneden een pjj van 7,6 en boven een pjj van 9,4 — 9,5 

 jiet meer mogelijk is, terwijl het optimum ligt tusschen 8,5 en 8,8. De 

 litraatbacteriën blijken beter tegen veranderingen in H-ionenconcentratie 

 estand te zijn, en iiierbij liggen de grenzen tusschen 5,6 en 10,2 met een 

 ptimum bij 8,5 — 9,2. 



Vergelijken wij deze resultaten met de bovenstaande, dan zien wij, dat 

 et door mij gevonden alcalisch maximum van 8,9 — 9,0 een weinig lager 

 gt dan het door hem gevondene, een verschil, dat misschien veroorzaakt is 

 oordat met bacteriën van verschillenden oorsprong gewerkt werd. 



Ook is het opmerkelijk, dat de door mij gevonden grens van 7,2 — 7,4, 

 /aarbeneden geen nitriet meer aantoonbaar is, ongeveer overeenstemt met 

 e door hem gevonden grens, zoodat het dus inderdaad waarschijnlijk is, 

 at hier de nitriet-fermenten een groot gedeelte van hunne werkzaamheid 



