1447 (51) 



Afgescheiden van de oorzaken, waardoor het proces in sommige 

 gevallen in de vloeistofcultures anders verliep dan in den grond, 

 ziet men dat in die gevallen, waarin veel zuur gebonden is gewor- 

 den, zonder uitzondering sterke nitrietvorming optrad, terwijl in 

 de laatste vier gronden, waarin veel minder zuur werd vastgelegd, 

 geen of slechts sporen nitriet gevormd werden. 



Het is zelfs niet uitgesloten, dat de oogenschijnlijk zoo geheel 

 verschillende meeningen van Sjollema en Hudig i) eenerzijds en 

 Aberson 2) anderzijds, waarbij de eersten de oorzaak van het op- 

 treden der z.g. veenkoloniale haverziekte toeschrijven aan een al- 

 calische reactie van den grond en de laatste aan nitrietvergiftiging, 

 hierdoor met elkaar in verband gebracht kunnen worden. Hierbij 

 zij reeds terloops vermeld dat met eenige sterk alcalische gronden, 

 die door mij van het Groumgsche laboratorium voor on<ierzoek 

 van zand en veengronden waren ontvangen als representanten van 

 typisch haverzieke gronden, na korten tijd in" de nitrificatiecultures 

 een sterke nitrietvorming optrad, terwijl in andere cultures, die 

 op dezelfde wijze geënt waren met 50 % van een zuren grond 

 (repr. de z.g. Hooghalensch-zieke gronden), geen spoor nitriet ge- 

 vormd werd 



Op Java komt het inderdaad een enkele maal voor, dat op 

 gronden, waar kortelings met (NH4)2S04 gemest is, de rietplanten 

 chlorotisch gaan staan tengevolge van vergiftigingsverschijnselen, 

 terwijl in den grond mtriet aantoonbaar is Zoo bevatte een grond 

 van s.f. Poppoh goed aantoonbare hoeveelheden nitr'iet, ongeveer 

 24 m.G. per 100 c.M.^ grondwater; het riet stond chlorotisch en 

 maakte den indruk van vergiftiging. Zoo ook enkele gronden van 

 s.f. Winongan en s.f. Tasikmadoe, welke laatste grond bij aankomst 

 vrij veel nitriet bevatte, doch waarin na een week geen spoor meer 

 was aan te toonen 3). In het laboratorium met zwavelzuren ammo- 

 niak bemest, was na verloop van G weken een groote hoeveelheid 

 nitriet in dezen grond gevormd, op het grondwater berekend zelfs 

 een concentratie van 0,6 %, hetwelk ten slotte weer verdween. 



Wel moet ik erop wijzen, dat men het gevaar van het voor- 

 komen van nitriet in den bouwgrond niet moet overschatten. Vol- 



1) Versl. Landb. Onderz. Rijks. Landb.-Pr. No. V 1909, Chem. Weekbl. 1907, 

 p. 365; zie ook Cultura "19, 1917, blz. 334. 



2; Medeileelingen Rijks Hoogere Landbouwschool Dl. XI 1917, blz. 82. 



3) Ik wijs erop dat Aberson een deigelijk verschijnsel waarnam bij enkele 

 door hem onderzochte gronden, wat de veronderstelling, dat wij hier met een- 

 zelfde probleem te doen hebben, waarschijnlyk maakt, (l.c, blz. 63.) 



