(108) 1501 



Opmerkelijk was, dat, behalve in grond No. 5, na 'J4 dagen in 

 geen der onuitgezuurde gronden nitriet aantoonbaar was, in de 

 uitgedroogde gronden No. 1 en 2 daarentegen wel, terwijl na IJ 

 weken ook in No. 5 onuitgezuurd alle nitriet was verdwenen, ter- 

 wijl in de kolf met uitgezuurden grond de reactie nog zeer sterk 

 was. 



Om na te gaan, of dit ook bij meerdere gronden het geval i$, 

 werd een tweede reeks proeven aangezet, waarvan de resultaten 

 in nevensgaande figuur vereenigd zijn. 



Hieruit ziet men het onverwachte verschijnsel, dat in (die geval- 

 len tengevolge van het uitzuren het nitrietstadium meer op den 

 voorgrond is getreden. Daar, behalve in den grond van Kepel, tevens 

 het oogenblik, waarop de nitratatie is aangevangen, overal J — 

 1 1/2 week verlaat is, terwijl het beginpunt van de nitritatie overal 

 hetzelfde bleef, is het zeker, dat de nitraatbacteriën door de uit- 

 droging meer geleden liebben dan de nitrietfermenten. Dit geeft 

 voor het optreden van het nitriet een bevredigende verklaring, daar 

 aangezien de overvoering van nitriet in nitraat verlangzaamd is, 

 ophooping van het nitriet daarvan het gevolg moet wezen. De 

 oorzaak voor de vertragende werking, die door de uitdroging op 

 de nitraatbacteriën wordt uitgeoefend, kan tweeërlei zijn: Ie direct, 

 doordat de nitraatbacteriën zelf minder tegen uitdroging bestand 

 zijn dan de nitrietbacteriën, 2e indirect, doordat tengevolge van 

 de uitdroging een vermindering van de waterstofionen-concentratie 

 heeft plaats gehad, hetgeen, zooals in het voorgaande is aangetoond, 

 een vertraging van de nitratatie ten gevolge kan hebben. Een 

 dergelijke vermindering zou o. a. kunnen optreden tengevolge van 

 oxydatie of verdamping van eventueel aanwezige zuren, of van ver- 

 weering van alkali houdende bodemmineralen. Dehalve door de 

 reeds vroeger genoemde oorzaken, zou het ontstaan van nitriet. 

 in den grond wellicht in enkele gevallen op deze wijze verklaard 

 kunnen worden. In het voorgaande is echter gebleken, dat de 

 resultaten, met de vloeistofmethode verkregen, niet zonder meer 

 op den grond overgebracht mogen worden. Bij een voorloopig on- 

 derzoek in deze richting, met de gedroogde gronden van Kepel 

 en Pangkrengan, bleek, dat na 8 dagen in beide gronden geringe 

 hoeveelheden nitriet waren ontstaan en tevens een vrij belangrijke 

 hoeveelheid nitraat was gevormd. Na betrekkelijk korten tijd echter 

 verdween het nitriet weer geheel, hetgeen er wel op wijst, dat de 

 processen in den grond anders, en waarschijnlijk sneller verloopen 



