1521 (125) 



er schade van ondervinden, terwijl wanneer men wacht, tot het 



eerstgevormde zuur is omgezet, daarvoor weinig kans is. 



Na verloop van 6 — 8 dagen, dus ± 2 weken na den aanvang 

 der proef, is al het toegevoegde Fe (OH);, in Fe(01IX2 omgezet. Eerst 

 wanneer de oplossing langer staat, ziet men sulfaatreductie optreden. 

 Gebruikt men alleen calciumacetaat, zonder glucose, dan treedt on- 

 tijdig de sulfaatreductie op. Ook Mn(0H)3 kan op deze wijze gere- 

 duceerd worden, al verliep het proces in dit geval niet zoo glad 

 als met FeiOll);^. 



Het komt mij voor, dal naast de reductie van sulfaten en ni- 

 traten, de reductie der o-ryden in den bodem een zeer belangrijke 

 plaats inneemt. ') 



Zooals uit het bovenstaande blijkt, heeft deze reductie plaats 

 bij tegenwoordigheid van vrij veel, gemakkelijk aantastbare organi- 

 sche stof, en onafhankelijk van de sulfaatreductie. Dat zij zelfs in 

 zwakzure oplossing verloopt, wijst er ook op, dat zij door een ge- 

 heel andere bacteriëngroep wordt bewerkstelligd. 



Het komt dan ook vaak voor, dat in een totaal gereduceerden 

 grond met zoutzuur geen spoor zwavelwaterstof is aan te toonen, 

 zoodat deze processen ook in de natuur niet behoeven samen te 

 gaan. 



Het is opmerkelijk, dat men over het voorkomen in den grond 

 van andere ferroverbindingen dan FeS, in de literatuur slechts spo- 

 radisch melding gemaakt vindt.'-) Frühling '5) noemt in zijn onder- 

 zoek naar ijzeroxydule-verbindingen alleen het FeS en het FeSO^., 

 en de giftige werking van deze gronden wordt niet toegeschreven 

 aan de voornaamste oorzaak, n.1. de anaerobie, die zoowel het ont- 

 staan van ferro als van andere schadelijke stoffen ten gevolge heeft, 

 doch eenvoudig aan de giftige werking van het ferro-sulfaat. Ook 



1) Zoo lijkt het mij zeer waarschijnlijk, dat de oxydreduceei-ende bacteriën een 

 lioofdiol spelen bij het tot stand komen vau de zoogenaamde padnsÏAgen in tro- 

 pi.schc gronden. Dit zijn vooi' water moeilijk doordringbare lagen, waarin het zand 

 door ijzeioer aan elkaar gekit is. In den ondergrond nu wordt door de oxyd-re- 

 duceerende bacteriën het daar aanwezige ferriliydi'oxyde tot ferrohydroxyde gere- 

 duceerd. Door het koolzuur, dat in den gi'ond bij verschillende microbiologische 

 processen ontstaat, wordt dit 1'errohydroxyde opgelost tot ferrohydrocarbonaat, dat 

 in den drogen tijd door het opstijgende grondwater naar hoogere lagen wordt ge- 

 transporteerd. Hier wordt het f'eirohydrocaibonaat geoxydeerd en precipiteert het 

 ferribydroxyde, meestal juist op de grens, tot waar het grondwater opstijgt. Hier- 

 mede is het tevens duidelijk, dat het kaf)othakken van deze jjadaslagen, zooals op 

 sommige fabrieken geschiedt, een maatregel is, die slechts tijdelijk succes kan hebben, 

 wat inderdaad in een aantal gevallen ook gebleken is. 



2) Alleen Van Bemmelen, Verh. Kl<c Ac. v. Wetensch. ie Sectie Deel III, blz. 1 

 e.Y. wijdt een belangrijk artikel aan het vooikomen van Siderose (FeCOs) in Hoog- 

 veen. (De z.g. witte klien van Drente). 



3) Boden-Untersuchung blz. 57. 



