(2) 1576 



Behalve als hulpmiddel hij de taxatie kunnen dergelijke waar- 

 nemingen dienen om inzicht te krijgen in de factoren, die het 

 product bepalen, waardoor we beter weten, op welke factoren de 

 planter door zijne cultuurmethoden in\doed kan uitoefenen en hoe 

 hij dan de gunstigste resultaten verkrijgt. 



De tegenwoordige cultuurmethoden zijn opgebouwd op de erva- 

 ring van vele jaren, maar men weet nog maar zeer weinig het 

 waarom onder woorden te brengen. Maar al te vaak wordt een 

 verandering in werkwijze aangebracht, omdat zij op een andere 

 onderneming een schitterend succes heet te hebben. Zij leidt dan 

 vaak tot een fiasco, daar de groeivoorwaarden op beide onderne- 

 mingen volstrekt niet gelijk zijn. Wat voor de eene goed is, behoeft 

 daarom nog niet voor de andere te gelden. 



Bij de invoering der nieuwe rietsoorten moesten eerst heel wat 

 teleurstellingen ondervonden en moeilijkheden overwonnen worden, 

 voor men er succes mee kreeg. Dit deed nog sterker de behoefte 

 gevoelen aan een onder woorden brengen der algemeene ervaringen. 



De Cultuurafdeeling te Pasoeroean vatte dit werk dan ook op 

 als een harer voornaamste plichten. De publicaties over rietsoorten, 

 over soortenstatistiek en over de verwerking der proefveldresultaten 

 zijn daarvan de bewijzen. 



Een statistische bewerking der gegevens stelt ons in staat een 

 inzicht in vele cultuurkwesties te verkrijgen en die nauwkeurig 

 onder woorden te brengen. Ik stel mij voor in deze en volgende 

 publicaties verschillende voorbeelden hiervan te behandelen. 



Een enkel woord over de statistische methode vinde hier voor- 

 af nog een plaats. In de practijk is men zich niet steeds de waarde 

 van al die cijfers bewust en meent men meer op eigen waarneming 

 te kunnen vertrouwen. De practijkman houdt er echter in den 

 regel niet voldoend rekening mede, dat het product door vele 

 factoren w^ordt bepaald, waaronder een aantal toevallige factoren, 

 zoodat de uitkomst van een enkele waarneming geheel toevallig is. 

 Bij herhaling der waarneming kan even goed een heel ander resul- 

 taat verkregen worden. 



-Wanneer men aan een strook van een tuin een extra- bemesting 

 geeft en deze strook ' vergelijkt met een even groote strook er- 

 naast, welke die extra-bemesting niet ontving, behoeft een eventueel 

 verschil in product tusschen beide strooken niet het gevolg van die 

 extra-bemesting te zijn, maar kan op andere factoren berusten. 

 Wanneer men dan ook enkele bouws, die geheel gelijk behandeld 



