1579 (5) 



Door systematische verwerking der practijk cijfers van eenige onder- 

 nemingen komt men niet alleen tot belangrijke algemeene regels, 

 maar tevens wijst deze methode afwijkende gevallen aan, zoodat men 

 dan kan onderzoeken, door welke oorzaak op een bepaalde onder- 

 neming het resultaat niet met den algemeenen regel overeenstemt. 



Om met statistisch werk succes te verkrijgen, moet men met 

 gemakkelijke gevallen beginnen. Men tracht bijvoorbeeld eerst een 

 regel, dien men vrij zeker kent, met de cijfers te bewijzen. Treedt 

 hij daarbij duidelijk te voorschijn, dan bewijst dit dat de cijfers, 

 waarover men beschikt, bruikbaar zijn. Een dergelijk vooronderzoek 

 is als controle op de te gebruiken cijfers van belang. Geleidelijk 

 aan komt men van de meer eenvoudige op de moeilijker onderwer- 

 pen, waarbij men van de totaalcijfers van een onderneming komt 

 tot afdeelings- of tuincijfers. 



In den regel interesseert de practijkman zich het meest voor 

 bijzondere gevallen, hetgeen ook vanzelf spreekt, daar juist die bij- 

 zondere gevallen hem getroffen hebben. Toch doet de statisticus 

 goed zich daar niet te veel door te laten beïnvloeden, en systema- 

 tisch, steeds steunend op zijne cijfers, verder te werken. Wanneer 

 hij te ver in details gaat, wordt het aantal cijfers, waarop zijne con- 

 clusies gebaseerd moeten worden, te gering, en daardoor worden de 

 conclusies minder betrouwbaar. 



Daar de ondernemingen der Nederlandsch-Indische Landbouw 

 Maatschappij en der Java Cultuur Maatschappij over geheel Java 

 verspreid liggen en op deze ondernemingen reeds vele jaren diver- 

 se gegevens van den aanplant zijn genoteerd, beschik ik over veler- 

 lei waarnemingen over diverse jaren. Dit materiaal leent zich bij- 

 zonder tot statistische bewerking. Wanneer door een of anderen 

 onbekenden factor al eens voor een enkele onderneming de cijfers 

 tot een afwijkende conclusie mochten voeren, komt, doordat dezelfde 

 methode ook op andere ondernemingen is toegepast, vanzelf te 

 voorschijn, dat die conclusie onjuist moet zijn. 



Gedurende de jaren, dat ik aan de Cultuurafdeeling te Pasoe- 

 roean werkzaam was, kon ik door samenvatting der proefveldresuF- 

 taten van geheel Java verschillende algemeene regels over bemes- 

 ting, bewerking enz. vaststellen en diverse uitspraken, die op erva- 

 ring berusten, toetsen aan de cijfers. 



In mijne tegenwoordige functie had ik gelegenheid de conclusies, 

 die ik indertijd uit de proefveldresultaten haalde, te toetsen aan 

 practijkcijfers, en zooals voor den insider ook vanzelf spreekt, wer- 



