1G37 



(25) 



400 POJ werd in 1910/23 zeer laat geplant, veel bouws kwamen 

 na 1 Augustus nog in den grond. Het riet bleef dan ook kort. 

 Alleen op Remboen en Boedoeran werd het langer dan 3 nieter, ter- 

 wijl het in 18/19 op de meeste ondernemingen langer dan 3 meter 

 was. Dat liet riet kort bleef, is in hoofdzaak het gevolg van hel laat 

 planten. De groeifactor was dit jaar door den geringen Westmoes- 

 songroei meestal hooger dan in 18/19. Door den drogen Oostmoesson 

 en het laat planten was de uitstoeling dit jaar zeer laag, vaak lager 

 dan in 18/19. Het rendement was tengevolge van den rustigen groei, 

 de vrij goede groeiverdeeling en het korte riet met laag legerper- 

 centage, niettegenstaande het laat planten, waardoor op hoogstens 

 een leelXijd van 11 maanden gesneden werd, zeer mooi en liooger 

 dan in 18/19. Toch werd door het lagere rietproduct het suikerpro- 

 duct dit jaar iets lager. De voornaamste cijfers dier twee oogstjaren 

 waren gemiddeld voor de 14 ondernemingen als volgt: 



Groeifactor 



stoelintr 



Leeftijd op 

 30 Novem- 

 ber 



Kattiegew. 

 per M. bij 



gemiddelde 

 iiitstoeliiit;' 



Riet 



Rdt. 



Skr. 



1919 

 19t>(l 



0,621 



!)3 

 92 



'153 

 130 



0,610 

 0,(307 



942 



862 



10,72 

 11,48 



101 

 99 



Hoewel het oogstjaar 1920 dus iets gunstiger was dan 1919, 

 bleef tengevolge van het laat planten het product lager. 



De bespreking van alle ondernemingen der oogstjaren 1919 en 

 1920 doet de karakteristiek dier jaren te voorschijn komen, maar 

 tevens, dat het product van een bepaalde onderneming alleen te 

 verklaren is uit de cijfers der onderneming zelf. 



Dr. Van Harreveld legde den invloed der klimatologische 1'ac- 

 toren op het totale Java-product vast in een verliespuntenslelsel •). 

 Daardoor kon hij bewijzen, dat het slechte product van 247 'B in 

 1915 niet berustte op degeneratie dier soort, maar een gevolg was 

 van de ongunstige regenverdeeling. Dit verliespuntenstelsel paste 

 hij alleen toe op de (lezainenlijke Java- ondernemingen. Door met 

 zoovele ondernemingen te werken, werd namelijk de invloed der op 

 elke onderneming verder werkende factoren voldoend geëlimineerd. 

 Deze voordracht gaf sommigen toehoorders aanleiding te trachten een 

 dergelijke verliespuntenschaal ook voor hunne aparte onderneming 



1) Verslag der vergadering der Cultuurafdeeling, gehouden te Soerabaja op 2 

 Maart 1910, Drukkerij Plantijn, Soerabaja 1916, pag. 4: Dr. Ph. v.\n Harreveld, De 

 uaa.ste toekomst der Java-suilieiiudustrie. 



