S 2. DE CULTUUR-METHODE DER LAMPONGERS. 
Algemeene Karakteristiek. 
De pepercultuur in Nederlandsch-Indië wordt op tweeërlei wijze gedreven. 
Eenerzijds vindt men de eeuwenoude pepercultuur der Maleiers, welke 
op den huidigen dag nog volmaakt op dezelfde wijze gedreven wordt als 
in de dagen der Portugeezen en veelszins het karakter van roofbouw vertoont. 
Anderzijds ziet men een geheel andere cultuurwijze, welke zich onder 
den invloed der Chineezen ontwikkeld heeft en ook thans nog in hoofdzaak 
door Chineezen wordt toegepast en zeer duidelijk het karakter van hoog- 
staanden tuinbouw vertoont. 5 
De eerste vindt men over geheel Sumatra, van Atjeh tot de Lampongs, 
en op Java, ook daar waar de peper op Europeesche ondernemingen ge- 
kweekt wordt. 
De tweede is vooral daar te vinden, waar de Chineezen een overwegend 
element in de samenleving vormen, dus op Riouw, op Banka en Billiton en 
in de Wester Afdeeling van Borneo. 
Niet overal is een duidelijke grens aan te geven: in de Zuider- en 
Ooster Afdeeling van Borneo b. v. vertoont de pepercultuur punten van 
overeenkomst zoowel met de eerste als met de laatste. 
Nemen we als typen van de eene cultuurwijze de Lampongs en van de 
andere Banka, dan kunnen we de volgende cardinale verschilpunten for- 
muleeren. 
In de Lampongs wordt de peper tegen levende steunboomen (dadap) 
gekweekt; op Banka tegen houten palen. 
In de Lampongs wordt niets aan grondbewerking gedaan; op Banka 
wordt geregeld gepatjold. 
In de Lampongs wordt slordig geplant zonder behoorlijke plantgaten 
te maken en met minderwaardige bibit; op Banka wordt zeer zorgvuldig 
geplant in groote te voren uitgebrande plantgaten met krachtige jonge bibit. 
In de Lampongs wordt niet gemest;op Banka wordt overvloedig gemest 
met „tanah bakar’”’, boengkil e.a. meststoffen. 
In de Lampongs is de productie gemiddeld 1 kattie zwarte peper per 
rank en sterven de tuinen meest vóór hun 15de jaar af; op Banka is de 
productie gemiddeld 3 kattie witte peper per rank en blijven de tuinen 
tot 30 jaar in productie. 
Bezien wij deze verschilpunten thans iets nader, 
