rf ge 
Grond. 
In „de Pepercultuur op de Buitenbezittingen” wordt medegedeeld, dat 
“in de Lampongs voor de pepercultuur het meest welkom zijn gronden, be- 
staande uit zware, donkerroode klei; de lichtere of geelachtig roode klei- 
gronden zijn wel bruikbaar, maar toch minder gewild, omdat de tuinen dan 
hoogstens 15 jaar oud worden. Indien het zand de overhand heeft in den 
kleibodem is de grond ongeschikt. 
Het wetenschappelijk onderzoek bevestigt ten deze de ervaring. Dr. 
MOHRr vond bij het onderzoek van een aantal grondmonsters uit de Lam- 
pongs, dat de roode gronden, rondom het ellipsvorming eiland dat bij 
Soekadano in het Z.O. deel der Lampongs in de vlakte ligt, bijna allen 
behooren tot het type: roode laterietgrond, ontstaan uit basalt. Zoolang 
men in dezen rooden grond blijft, heeft men te doen met een physisch al- 
tijd zeer goeden, chemisch echter altijd vrij armen grond; doch waar een 
voldoende dikke humeuze, meer bruine laag erop ligt, kan men zeer vrucht- 
baren grond verwachten. 
Waar deze grond bleeker wordt en iĳzerconcreties bevat, komt men 
niet alleen in chemisch (vooral t.o. van phosphorzuur) nog armeren grond, 
maar gaat ook de physische gesteldheid achteruit. 
Dergelijke vruchtbare, meest roode gronden, eveneens ontstaan uit jon- 
gere, meer basische vulkanische gesteenten, dus andesieten aan den ba- 
saltkant, trof Dr. MOHR aan om den G. Telok, den G. Rataï en den G. 
Tenggamoes; het mooist in de Wai Limastreek en bij Kota Agoeng;en dan 
meer N. W. in de Rebangstreek nabij den vulkaan G. Poenggoer. 
Daar het juist de bovengenoemde streken zijn, waar op de bedoelde 
roode gronden sedert eeuwen met succes peper geplant wordt, bevestigt 
het wetenschappelijk onderzoek dus volkomen de ervaring der Lampongsche 
peperplanters, die deze roode gronden bij voorkeur voor den aanleg hunner 
pepertuinen uitkiezen. 
De verdere grondtypen, welke in de Lampongs voorkomen, zijn in het 
algemeen van veel geringere waarde voor den landbouw; de armoede is 
soms zoo groot, dat ze als waardeloos kunnen worden beschouwd. De 
conclusie van Dr. MOHR luidt dan ook: „De intensieve landbouw dient zich 
bijgevolg te concentreeren op de primaire gronden rondom de vulkanen, 
en kan zich naar de vlakte slech's zóóver uitstrekken, als waar de vermen- 
ging, verdunning met kwarts enz. nog niet zóó erg is, dat de aanplant 
van landbouwgewassen niet meer loont.” 
De kaart der Lampongsche districten toont duidelijk, dat de bevolking, 
door ervaring wijs geworden, tot dezelfde conclusie gekomen is. De schaarsche 
bevolking der Lampongsche districten (300 zielen per vierkante geografische 
