eo 
mijl, tegenover 12000 per zelfde eenheid op Java) is geheel geconcen- 
treerd op de betere stukken grond, waar zij den landbouw kan uitoefenen 
terwijl het Oostelijk deel van het gewest, met uitzondering van het reeds 
genoemde ellipsvormige eiland bij Soekadana en de ring van kampongs om 
den Radjabasa, vrijwel geheel onbevolkt is. 
De Lamponger gebruikt voor den aanleg van een pepertuin liefst 
boschgrond. Is er geen geschikt oerbosch in de omgeving, dan ontgint hij 
secundair bosch, of ook, als het moet, terreinen, waar de enkele overgeble- 
ven dadapboomen te midden van ander gewas aanwijzen, dat er reeds 
vroeger een pepertuin geweest is. Het is hem daarbij niet onbekend, dat 
de grond der herontginningen minder goed is dan de oerboschgrond. Hij 
zal dan ook nimmer een door ouderdom afgestorven tuin onmiddellijk herontgin- 
nen, daar hij weet, dat een nieuwe pepertuin dan niet slaagt. De keuze 
van den grond wordt echter voor een groot deel tevens bepaald door plaat- 
selijke omstandigheden, vooral daar, waar geschikte stukken boschgrond op 
niet te grooten afstand van de kampong zeldzaam zijn geworden. 
Aanleg van den tuin. 
Heeft de Lamponger een geschikt terrein voor een tuin gevonden, dan 
wordt eerst een ladang (droog rijstveld) aangelegd. Hetterrein wordt daar- 
toe gekapt en gebrand. 
Daarmede is het terrein plantklaar (Plaat III en IV). 
Aan grondbewerking wordt niets gedaan. 
Eerst wordt rijst geplant. Na één oogst, somtijds na twee oogsten, 
wordt de peper geplant. Daartoe is tusschen de rijst reeds de dadap ge- 
plant, die als steunboom moet dienen. In het algemeen wordt daarvoor dadap 
doeri gebruikt. De dadapstekken hebben eene lengte van ongeveer 2 voet. 
Wordt de dadap eerst later geplant, met de bedoeling de peper tegelijk in 
den grond te brengen, dan worden stekken van 6 voet gebruikt, die ge- 
woonlijk ook veel dikker zijn. Het plantverband is gewoonlijk 8 {8 voet. 
Ook na den rijstoogst wordt de grond niet bewerkt. Het rijststroo wordt 
neergeslagen en de peper wordt geplant. Gewoonlijk wordt ongeveer ge- 
lijktijdig nog wat mais of andere gewassen tusscuengeplant. 
De peperstekken (zie beneden) worden in schuine richting in den grond 
geplaatst (zie plaat VI). Daartoe wordt vooraf een kleine plantkuil gegraven 
van een span (+ 20 cM.) breed en aan de diepste zijde een span (+ 20 cM.) 
diep; naar den steunboom toe wordt het plantgat geleidelijk ondieper. Het 
gat wordt na het planten gesloten met de uitgegraven aarde. 
De stekken worden in de Lampongs evenmin als elders eerst op kweek- 
bedden uitgelegd. Alleen worden de onbewortelde stekken soms voor het 
