mien 
oude en te dikke rank daartoe in stukken van ongeveer 2 voet snijden en 
ieder stuk afzonderlijk gebruiken. De Lamponger geeft daarbij aan de oudere 
stukken de voorkeur boven den top, daar de laatste eerder van droogte te 
lijden heeft. De voor bibit gebruikte stukken zijn dikwijls reeds verkurkt 
en min of meer houtig. Deze stekken kunnen alleen in den Westmoesson 
gebruikt worden. In gunstige omstandigheden kunnen ze reeds na 1 jaar 
beginnen de eerste vruchten te geven. Gewoonlijk komen ze na 3 jaar in 
productie. Ze zijn vrij duur en wordt daarom minder gebruikt. 
C. Djambangan (Gedongtataän en elders) of tjarang betoel of kortweg 
tjarang (Kedongdong) worden de stekken genoemd, die evenals de sub B 
genoemde gesneden worden van een klimmende rank (de boven sub 1° 
genoemde klimmende langtakken), maar nadat deze zich vooraf heeft be- 
worteld. Daartoe wordt de rank losgemaakt van den steunboom, om de 3 
voet gekneusd of half doorgesneden en ten deele begraven, zoodat de in- 
snijdingen telkens boven den grond blijven uitsteken, Zoodra na 20—30 
dagen aan de knoopen beworteling is opgetreden, worden de stekken ge- 
sneden. Deze stekken komen evenals de vorige gewoonlijk na 3 jaar al in 
productie. Zij zijn vrij duur en worden daarom minder gebruikt, hoewel men 
er krachtiger planten mede verkrijgt dan met de andere soorten bibit en 
een hoog percentage der stekken slaagt. 
Onderhoud van den tuin. 
Aan het onderhoud van zijn pepertuinen besteedt de Lamponger zeer 
weinig zorg. 
Het onderhoud bepaalt zich tot het van tijd tot tijd schoonmaken der 
tuinen, het opbinden der ranken en het snoeien van de dadap. 
Den eersten tijd na het planten wordt de tuin meestal vrij goed schoon 
gehouden (Plaat VII en VIII); in de volgende jaren laat dit echter alles te 
wenschen over. 
Reeds in 1847 schreef ZOLLINGER: ') „De meeste aanplantingen, die ik 
zag, zijn daarenboven zoo onrein, vol struiken en onkruid, dat men nauwe- 
lijks begrijpt, hoe de planten daarin niet verstikken” 
. Ook thans geldt diezelfde uitspraak nog, zooals uit de op plaat IX, X 
en XVIIL gereproduceerde foto’s voldoende blijkt. Herhaaldelijk meende 
schrijver dezes een reeds afgeschreven en verlaten tuin voor zich te hebben, 
wanneer bij nadere beschouwing bleek, dat de enkele ranken, die te midden 
_ van den opslag waren overgebleven, nog kort geleden opgebonden waren 
1) Tijdschrift voor Nederland's Indië. 9e jaargang. Dl. 1. 1847. 
