pen 
Wat tenslotte het afsterven der steunboomen betreft ; dit kan het ontijdig 
afsterven der peperranken tengevolge hebben. Plaatselijk, zooals bij Kedong- _ 
dong in de Wai Lima streek, is dit ook zeker het geval, hoewel in het 
algemeen gesproken het verschijnsel hierdoor niet verklaard wordt. 
Het ontijdig afsterven van pepertuinen komt veel algemeener voor dan het 
afsterven van de dadap, dat slechts zeer plaatselijk eenige beteekenis heeft. 
Over de dadapziekten en hare bestrijding zal hieronder nog nader ge- 
sproken worden. De verklaring van het ontijdig afsterven wordt er niet 
door gegeven. 
Wat is dan tenslotte wel de oorzaak van het ontijdig afsterven ? 
Als eenige verklaringsmogelijkheid blijft na het uitsluiten van dierlijke 
en plantaardige parasieten de cultuurtoestand van de pepertuinen. 
Het ontijdig afsterven van pepertuinen in de Lampongsche Districten 
wordt verklaard uit de zeer gebrekkige cultuurmethode in verband met het 
gebrek aan superieure boschgronden, waarop ook met die gebrekkige cul- 
tuurmethode goede resultaten bereikt kunnen worden. 
Deze verklaring kiopt met het ziektebeeld, stemt overeen met de er- 
varing op Banka, en strookt met de resultaten in Britsch-Indië verkregen. 
In de Slotbeschouwingen, welke in paragraaf 4 gegeven worden, is 
dit punt verder in den breede uitgewerkt. 
Dadapziekten. 
De dierlijke plagen, welke op Java hebben samengewerkt om de 
dadap als schaduwboom onmogelijk te maken, zijn ook in de Lampongs 
niet onbekend. 
In het algemeen kan daarbij gezegd worden, dat de dadap op mooie 
versche boschgronden van die plagen weinig schade ondervindt, of in elk 
geval, dat de cultuur er niet onmogelijk door gemaakt wordt, daar de groei der 
boomen krachtig genoeg is, om de geleden schade snel te herstellen. Op minder 
mooie gronden gaan de boomen onder de telkens herhaalde aanvallen hunner 
vijanden meer en meer kwijnen, om somtijds geheel te gronde te gaan. 
De belangrijkste vijanden van de dadap zijn: de boorders, de top- 
boorders, de dadapvliegen en de rupsen. 
De boorders (Batocera-soorten) werden reeds door ZIMMERMANN in 
de Lampongs aangetroffen en zijn ook nu nog plaatselijk zeer scha- 
delijk. Vooral in de omgeving van de kampong Kedongdong hebben 
zij zich tot een ware plaag ontwikkeld en worden vele dadaps er door 
gedood. 
De topboorders (Terastia-soorten) komen in de Lampongs alleen 
plaatselijk in grooten getale voor De ergste beschadiging werd door schrijver 
