S 4. SLOTBESCHOUWINGEN OVER HET ONTIJDIG 
AFSTERVEN VAN PEPERRANKEN IN DE 
LAMPONGSCHE DISTRICTEN. 
In de vorige paragraaf werd uiteengezet, waarom het ontijdig afsterven 
van peperranken in de Lampongs niet kan worden toegeschreven aan schim- 
mels of aaltjes. Tevens werd daaraan de conclusie vastgeknoopt, dat de ware 
oorzaak gezocht moet worden in de gebrekkige cultuurmethode der Lampongers- 
in verband met het plaatselijk gebrek aan verschen boschgrond voor nieuwe 
ontginningen. 
Teneinde deze stelling nader te bewijzen zal in deze slotparagraaf 
nagegaan worden, waar en onder welke omstandigheden het ontijdig afsterven 
voornamelijk optreedt, in hoeverre de cultuurmethode der Lampongers als 
roofbouw betiteld moet worden, wat de vergelijking met Banka leert en 
welke ervaringen in Britsch-Indië zijn opgedaan, om tenslotte eenige woorden 
te wijden aan, de wegen welke tot verbetering kunnen leiden. 
De klachten over het ontijdig afsterven van pepertuinen komen in de 
eerste plaats uit de Afdeeling Telok Betong en Ommelanden, verder van 
Soekadano en Kalianda. 
Het geheele binnenland bewesten den grooten weg Goenoeng Soegih — 
Menggala is dus nog vrij van het „ontijdig afsterven”; de onderafdeeling 
Kota Agoeng eveneens ') (zie plaat I). 
Reeds dadelijk trekt het de aandacht, dat in het algemeen de gaede 
gronden (zie 8 1) in het Westelijk deel der Lampongs vrij gebleven zijn van 
de zoogenaamde ziekte, terwijl in de Oostelijke helft, voorzoover daar peper 
geplant wordt, het ontijdig afsterven vrij. algemeen voorkomt. 
Weliswaar wordt ook in de genoemde streken, waar wel over ontijdig 
afsterven geklaagd wordt, de peper verbouwd op de ook daar aanwezige, 
!) De Controleur van Kota Agoeng schreef dd. 23 September 1914 aan het slot van 
een uitvoerig bericht over het voorkomen van zieke ranken in zijn ressort: 
„Stellen we dus het aantal boomen op 800000 en het totaal aantal zieke en gestorven 
„boomen op 68000, dan bedraagt dit laatste 8'/, 0%. Aan de hand van deze gegevens 
„kan men volgens mijn bescheiden meening — in aanmerking nemend de lang niet ideale 
„Verzorging van de peper door den Inlander — niet spreken van een achteruitgang van 
„de cultuur in deze afdeeling”. 
