ER 
stand van de peper, dus de vruchtbaarheid van den grond, eenerzijds, en 
het humusgehalte anderzijds ontbreekt dus geheel; de beste tuin is de hu- 
musarmste. 
5. Ook het stikstofgehalte der gronden, op zich zelf, geeft geen uit- 
sluitsel. Wanneer men echter het stikstofgehalte in °%, van den „humus” 
berekent, dan blijken de cijfers voor gewonen grond overal om en bij de 
243% te liggen (hetwelk een vrij laag gehalte is!) maar bij de „tanah 
bakar”, alsook bij de opgebrachte laag van kuil 1, (waarbij intusschen tanah 
bakar en katjang boengkil gevoegd was!) komt men tot cijfers van 4'/,— 
6%, dus de dubbele hoogte. De kwaliteit van deze organische stof schijnt 
dus beter te zijn. 
6. Alvorens verdere conclusies te trekken, zal het noodig zijn, ook de 
gronden van minder goede tuinen (9 Dec. j.l. ontvangen!) te onderzoeken 
op bovenstaande wijze, maar dan ook nog een aantal chemische analyses 
eraan toe te voegen. 
Zoodra deze bepalingen afgeloopen zijn, zal nader erover worden ge- 
rapporteerd. > 8 
De Chef van het Laboratorium voor 
Agrogeologie en Grondonderzoek, 
E. C. Jur. MOHR. 
Tweede Rapport van den Chef van het Agrogeologisch 
Laboratorium aangaande het onderzoek van Peper- 
gronden, verzameld door den Demang ter beschikking 
in November 1915 en door Dr. RUuTGERS in 
November 1915. 
Ofschoon heden nog geen cijfers betreffende chemische analyses kun- 
nen worden gegeven, is het toch de moeite waard, andermaal bericht te 
geven omdat eenige moeilijk te verklaren uitkomsten met de monsters der 
slechte tuinen werden verkregen. 
1. Wat de granulair-analyse betreft, kan worden gemeld, dat ook de 
gronden der ongunstige tuinen allen behooren tot typen, zeer arm aan 
stofzand en meelzand; in dit opzicht sluiten zij zich geheel aan bij de betere 
gronden; de meening dat de minder goede gronden van Paja benoea en 
Pangkal Mundo „zanderiger” zouden zijn, zou men een subjectieve gevoels- 
herinnerings-vergissing kunnen noemen. In de gemiddelde korrelgrootte zit 
het verschil tusschen goede en slechte gronden dus niet. 
2. De roode grond van Kg. Kerantai bevat opvallend veel meer lutum 
