ee 
in den bovengrond, haar niet in leven houden, en misschien is daarvan de 
geringe watercapaciteit dezer zandige gronden de oorzaak. De peperplant 
heeft dan behoefte aan een grooter wortelnet, dan de bovengrond haar kan 
geven. 
Is deze onderstelling juist, dan komt men tot de vraag: waarom haalt 
zij dat meerdere water niet uit den meer vochtigen ondergrond ? — Waarom 
sterven daarin hare wortels af? — Te constateeren valt, dat ’t laatste ver- 
schijnsel des te duidelijker is, naarmate de bovengrond humusrijker is, en 
de ondergrond tegelijk humusarmer. Het is niet onwaarschijnlijk, dat, waar 
de ondergrond geleidelijk kleirijker wordt, en dus de doorlaatbaarheid afneemt 
met de diepte, verzuringsverschijnselen, misschien gepaard met anaerobe 
of half anaerobe bacteriewerkingen, de schuldigen zijn. 
Bemesting met kalk of houtasch zou dan gunstig moeten werken; is 
de bemesting met „tanah bakar” wellicht ook tot een neutraliseeren van 
verzuring op te vatten ? 
Zonder deze kwestie eerst wetenschappelijk op te lossen, zou men 
wellicht eenige proeven kunnen nemen, als volgt: 
A. Men zou den humusrijken bovengrond met zeg een of anderhalven 
voet ondergrond ter dege kunnen omwerken, liefst meer dan eens. Verder 
kalken of houtasch toevoegen. 
B. Men zou een tijd, voordat men het insterven der diepere wortels 
mag verwachten, de planten kunnen aanaarden met bovengrond, wat verderaf 
gelegen. Tegen den fatalen tijd zijn dan daarin weer heel wat nieuwe 
wortels gevormd. 
C. Men zou met B kunnen combineeren, het maken van draineergoten 
om daardoor den grondwaterspiegel te verlagen. Komen er echter droge tijden 
dan zal dit middel de kwaal eerder verergeren dan verbeteren, altijd als 
de eerstgestelde hypothese juist is. 
Hoe het zij — het lijkt mij, dat zonder experimenten het zeer bezwaarlijk 
zal zijn, om in deze tot een definitief resultaat te komen. 
De Chef van het Laboratorium voor 
Agrogeologie en Grondonderzoek, 
R. C. Jur. MOHR. 
Grondmonsters van Midden-Java. 
In Midden-Java werden een vijftal grondmonsters verzameld van de onder- 
nemingen Getas en Tlogo, die beiden reeds sedert langen tijd peper onder 
