L LEVENSWIJZE DER VELDRATTEN. 
Wat in Mededeeling no. 24 over de levenswijze der veldratten in de 
afdeeling Malang werd medegedeeld, werd in hoofdzaak bevestigd door de 
nieuwe onderzoekingen en gegevens. 
Nog beter dan toen blijkt thans uit de verschillende proefvangsten 
gehouden in Palimanan (afd. Cheribon) en op het areaal der suikerfabrieken 
Ketanggoengan West, Bandjaratma en Pangka, hoezeer de rijst, althans de 
rijpe rijst, het hoofdvoedsel vormt der veldratten en hoezeer hun voort- 
planting gebonden is aan den tijd van den grooten padioogst. 
In den Westmoesson vindt men op de sawahs de ratten, en wel voor- 
namelijk de wijfjes, eerst tegen den bloei van de padi in opvallend 
aantal; spoedig vindt dan het werpen plaats, zoodat tegen het rijpen 
der padi gewoonlijk tallooze nestjongen aanwezig zijn. Het werpen van 
jongen gaat dan door zoolang er nog oogstbare rijstvelden zijn. Op de 
afgeoogste sawahs verblijven de ratten ongeveer één tot vier weken. Daarna 
vermindert hun aantal snel. 
Worden de velden kort na den rijstoogst goed bewerkt voor een 
anderen aanplant, dan verdwijnen de veldratten dikwijls geheel. Wij zien 
dan de sawah’s vaak weer bevolkt worden wanneer de rijstvelden rijpen. 
Blijven de velden braak liggen, dan kan men veelal de ratten nog 
langen tijd daar vinden, vooral als de Oostmoesson vochtig is en op de 
braakvelden veel opslag van rijst en veel onkruiden zich ontwikkelen, zoo- 
als dit het geval was in het jaar 1916. Zoo werden benoorden den grooten 
weg bij Tandjoeng (westelijk van Brebes) op afgeoogste sawahvelden, waar 
reeds einde Mei 1916 geoogst was, nog in Augustus talrijke oudere en 
jongere veldratten aangetroffen en zelfs een aantal nestjongen. 
Behalve rijstopslag kwamen op deze velden vele bloeiende grassen 
voor en vooral ook talrijke Cyperus-grassen (teki). Van deze laatste 
gewassen eten de veldratten gaarne de knolletjes en wortelstokken. 
De grond van deze velden was op vrij geringe diepte nog goed vochtig, 
terwijl de rattenholen zich niet alleen in de oude galangans maar ook midden 
in het veld bevonden. 
Bij hoogwater in den Westmoesson zitten de ratten op hoogere terreinen 
of in ophoopingen van grond midden in de sawahs. Deze ophoopingen 
van grond vindt men vooral in terreinen, die nog niet zoo lang geleden zijn 
omgezet in sawahs; zij zijn waarschijnlijk afkomstig van termietenheuvels, 
