te 
In den tijd tusschen uitplanten en opkomst van het zaad, 14—18 Mei, 
werd in Kota Klaten en omstreken tot een afstand van c.a. 2 paal van het 
proefveld bij Kaoeman door mij en den landbouwkundig ambtenaar GERUNGAN 
elk maisveld genoteerd en op het voorkomen van omolyer onderzocht. Het 
registreeren van de maisvelden gaf het volgend resultaat. Bij dessa Wantejan 
koelon (onderneming Gondang) werd een kleine aanplant aangetroffen 
van + 250 M?, oud ongeveer drie weken; 10 maisplanten werden ziek 
bevonden; bij een latere inspectie, den 24 Mei waren er nog een tiental 
ziektegevallen opgetreden; afstand tot Klaten c.a. 1'/, paal. Bij dessa 
Kradjan (ondern. Srago) werd op een heuvelweg een aanplant gevonden c.a. 
800 M? groot; + 5 weken oud; slechts enkele planten waren aangetaat; 
afstand tot Klaten c.a. 3 paal. Verder bij dessa Goemoelan (ondern. Srago) 
lag er een aanplantinkje ongeveer een week oud en nog zonder ziekte; 
later, in begin Juni, waren ongeveer 5% zieke planten; afstand tot Klaten 
c.a. 5'/, paal. 
Op nog grooteren afstand — 4 tot 6 paal — van Klaten kwamen er 
vrij groote aanplantingen voor, die dikwijls sterk ziek waren. 
Den 6 Juni konden de eerste ziektegevallen op de proef worden 
aangeteekend. Op het vakje, met Batoemais beplant, 3 zieke planten, op 
twee der overigen tezamen 6 zieke planten; één vakje was ziektevrij. 
Het optreden van ziektegevallen in deze proef moet aan een infectie 
door conidiën, die met den wind zijn meegevoerd, toegeschreven worden. 
Daar geen zieke maisaanplantingen zich op een kleiner afstand van Klaten 
dan 1'/, paal bevinden, moet er verder aangenomen worden, dat de conií- 
diën minstens van zoo ver weg zijn gekomen, maar het is denkbaar dat de 
infectiebron of -bronnen nog verder weg zijn gelegen. (Het is uitgesloten, 
dat de omolyer op de perceeltjes veroorzaakt is door infectie uit den grond 
door oösporen of door gebruik van plantmateriaal van zieke planten afkomstig; 
zie $ 6 en $ 7 van dit Hoofdstuk). 
Door de sterke toename der bevolkingsaanplantingen van mais in de 
Vorstenlanden in Juni en volgende maanden ben ik er niet door het aan- 
leggen van soortgelijke proeven in geslaagd, uit te maken of verspreiding 
op nog grooter afstand plaats vindt of den maximalen afstand der verspreiding 
te bepalen. Dit punt staat dus nog op het werkprogramma. Wel heb ik 
herhaalde malen een optreden van de ziekte waargenomen in proefvelden, 
die op een afstand van een '/, tot 1 paal van zieke aanplantingen 
verwijderd lagen. 
Eenige waarnemingen, in het veld gedaan, die voor een verspreiding 
der conidiën met den wind spreken, mogen ten slotte hier vermeld worden. 
In de Vorstenlanden vindt men vrij uitgestrekte gemengde aanplan- 
tingen van katjang kedelee en mais of katjang tana en mais. In de 
