RORE 
aanplantingen met katjang kedelee is dikwijls het aantal zieke planten heel 
gering, als men ze vergelijkt met zuivere maisaanplantingen van denzelfden 
leeftijd in de buurt. De verklaring hiervan moet zijn, dat de katjangaanplant de 
jonge maisplanten, gedeeltelijk tenminste, tegen een infectie door den wind 
beschutte. Daar de bevolking de katjang kedelee éérst uitzaait en een dag 
of tien of twaalf daarna de djagoeng gaat uitplanten, zijn de kedeleeplanten, 
wanneer de mais uit den grond komt, zoover gegroeid dat vaak de jonge 
maisplanten in haar meest vatbare stadium, als het ware onder een dak 
van kedelee komen te staan. Er is dus groote kans, dat aangewaaide coni- 
diën terecht komen op de kedeleeplanten, terwijl de maisplanten gevrijwaard 
worden. Bij de bestrijding der lyerziekte zullen wij op deze waarneming 
terugkomen. 
Van denzelfden aard zijn andere waarnemingen, ook in de Vorsten- 
landen gedaan. Opmerkelijk was het in een tijd van zware lyer-aantasting 
— in Augustus 1917 — dat de jonge, kleine aanplantingen, die dikwijls 
in dessa’s voorkomen en door huizen, paggers, bamboeboschjes enz. voor 
den wind beschut liggen, de ziekte niet in noemenswaardige mate vertoon- 
den. Maisplanten, aan alle kanten door rietvelden omgeven, bleken ook 
heel dikwijls praktisch gesproken ziektevrij te zijn. 
Op de galangans tusschen de velden staan bijna altijd in de Vorsten- 
landen een of twee rijen van maisplanten. Het is geen zeldzaamheid, dat 
zij een hooger percentage aangetaste individuen tellen dan de aanplantingen 
op de velden. De planten op de galangans nu zijn meer blootgesteid aan 
een infectie door den wind, wat volgens mijn meening de oorzaak moet 
zijn van het grootere aantal ziektegevallen. 
S 5. Infectieproeven met conidiën. 
Zooals reeds in 8 1 van Hoofdstuk Il werd uiteengezet, zijn oösporen 
bij Sclerospora javanica nooit waargenomen en, zooals in $ 6 van dit 
Hoofdstuk zal worden aangetoond, spelen oösporen, indien zij al mochten 
voorkomen, bij de omo-lyer zeker geen rol van eenige beteekenis. Ook 
verspreiding door middel van het zaad schijnt uitgesloten, zooals in S 7 
van dit Hoofdstuk uiteengezet zal worden. 
Welke beteekenis de conidiën hebben als verspreidingsmiddel der 
ziekte, vormde een afzonderlijk onderwerp van onderzoek. 
Te oordeelen naar de literatuur over Sclerospora-ziekten waren de 
vooruitzichten van dit onderzoek niet bijzonder gunstig. 
„The way in which the fungus lives from year to year is still a 
mystery” beklaagt zich KuLKARNI bij het bespreken van Sclerospora graminicola, 
die o.a. in Pennisetum typhoideum en Andropogon Sorghum voorkomt. Hij 
