ke 
HOOEDS DE 
KORT OVERZICHT. 
Algemeene opmerkingen. 
De regenrijke Oostmoesson van 1916 en het lange aanhouden der 
regens gedurende den Westmoesson van 1917 waren oorzaak, dat in verschil- 
lende streken op Java wortelrot sterk optrad in het rijstgewas. Aan dezelfde 
klimaatsomstandigheden moet worden toegeschreven, dat in andere gewassen 
enkele schimmelziekten weer veel schade aanrichten, zoo de kanker in de Hevea 
en de wortelschimmels in de thee. Dierlijke plagen traden in 1917 evenals 
in 1916 in ’t algemeen minder hevig op dan in de voorafgaande jaren met 
droge Oostmoessons, met uitzondering evenwel van de Helopeltis, die in 
de thee groote schade aanrichtte. 
De sprinkhaan-plaag in de djati, Hevea, klapper enz, die vooral in 
1915 nogal van zich deed spreken doch in 1916 reeds sterk verminderde, 
was in 1917 zoo goed als verdwenen. 
Door de onvoldoende verschepingsgelegenheid moesten van vele land- 
bouwproducten groote voorraden langen tijd in de pakhuizen opgestapeld 
blijven liggen. Dit gaf aanleiding tot het optreden van insectenplagen in de 
voorraden, waardoor vaak groot verlies werd geleden. Zoo vertoonden zich 
vooral in tabak, koffie, suiker, copra en cacao verschillende schadelijke 
insecten, die wel is waar geen onbekenden waren, doch tot nu toe nimmer 
gelegenheid hadden gehad groote schade te veroorzaken. 
Europeesche Cultures. 
In de Hevea-tuinen waren de aanhoudende regens in den Westmoesson 
oorzaak van het optreden van „djamoer oepas” en voorts van ontijdigen 
bladafval en verschillende bladziekten, die echter geen groote schade ver- 
oorzaakten. Kanker in zijn verschillende vormen trad op verschillende plaat- 
sen sterk op; in den regenrijken Oostmoesson bleef deze ziekte voortwoeden. 
In de oudere Hevea-aanplantingen beginnen zich nieuwe wortelziekten 
te vertoonen (Poria en Ustulina). 
Op Sumatra's Oostkust veroorzaakten heftige winden schade aan de 
Hevea en andere gewassen. 
