EN 
De geheele ontwikkeling speelt zich voornamelijk af tusschen de 
plooien der jongste bladeren, terwijl deze nog gedeeltelijk opgevouwen 
zijn. De kevers zoowel als de larven vreten, zoowel aan de boven- als aan de 
onderzijde, de epidermis weg om daarna het bladmoes aan te tasten, zoodat 
aan eene zijde niets dan de epidermis en verder de vaatbundels overblijven; 
de laatste sparen ze vermoedelijk omdat ze te hard zijn. Zoodoende ontstaat 
een karakteristieke streepvormige vreterij, die gemakkelijk van Brachartona- 
vreterij te onderscheiden is, omdat de Brachartona-rups ook de dwarsnerven 
spaart, waardoor de vreterij dan venstervormig wordt. 
Later smelten de door Bronthispa veroorzaakte streepjes samen tot 
groote strepen en vlekken, doordat het overgebleven weefsel verdroogt of 
rot. Ten slotte scheurt het blad in en krijgt de jonge plant een eigenaardig 
verwaaid en dor uiterlijk, en, is de aantasting zwaar en langdurig, dan rot 
de plant in en sterft af. Bij oudere planten gebeurt dit lang niet zoo 
spoedig en meestal zag ik daar de beschadiging tot wat vlekken en strepen 
bepaald, doch bij ernstige aantasting wordt de groei ongetwijfeld sterk 
vertraagd. 
Te oordeelen naar hetgeen ik er thans van gezien heb, schijnt mij de 
plaag voornamelijk voor bibit en één à twee jaar oude planten gevaarlijk. (*) 
(*) Sindsdien werd door Dr. Bj. PALM en den Landbouwleeraar W.F. G. DERCx 
materiaal van Hispiden vermeld op een bezuiden Celebes gelegen eilandengroep en op 
Zuid-Celebes. Dit materiaal bevat twee Hispidensoorten, ten eerste de in deze publicatie 
behandelde soort (nl. van de Bella Bella eilanden) en een andere Hispide van Sindjai. Dr. 
PALM bracht over het bezoek aan Celebes een rapport uit, waaruit mij bleek, dat ook 
oude boomen door de Hispiden aangetast worden. Daarom verzocht ik bij afwezigheid 
van Dr. PALM den Landbouwleeraar nog eens om inlichtingen en het antwoord luidde 
als volgt: 
le. Oude zoowel als jonge klappers worden aangetast, hoofdzakelijk 
echter oude; 
2e. De ziekte komt vrijwel over geheel Zuid-Celebes voor, echter nergens 
in zulk onrustbarende mate als te Sindjai en Poeloe Bero Masidi. 
Aantasting overal gemengd oud en jong, doch meer oud.” 
Nu is het ontvangen materiaal afkomstig: 
le. van Poelau Bero Masidi (Bella Bella eilanden), dit is Bronthispa 
(Froggatti Sh, ?) 
2e. van Sindjai, en dit is uitsluitend een andere soort. 
De schade te Sindjai aan oude klapperboomen wordt dus blijkbaar door eene andere 
soort veroorzaakt, doch dit dient nog uitvoeriger onderzocht te worden. Op de Bella 
Bella Eilanden (Poeloe Bero Masidi) echter, was de onderhavige soort de beschadiger, 
waarbij echier de „verzachtende” omstandigheid in rekening gebracht moet worden, 
dat de aanval door een hevige luizenplaag was voorafgegaan. Totdat nader onderzoek 
verricht is, houd ik me voorloopig aan de te Buitenzorg en op Sumatra's Westkust 
opgedane ervaring, tevens die van FROGGATT (zie „Pests and diseases of the 
coconutpalm” pag. 30 en 31), t.w. dat onze Bronthispa voornamelijk een plaag is der 
