— 272 — 



gewigt gaat , omdat zulke klokken langer dan tien dagen 

 gaan, of liever, omdat klokken met betrekkelijk zwaarder 

 gewigt langer zullen gaan , dewijl liet gewigt minder zakt 

 en dus tien dagen zullen gaan zonder opgewonden te moe- 

 ten worden. Is nu de daling van liet gewigt meer of min- 

 der dan 12 duim per etmaal, dan maakt men de eene helft 

 van den cilinder zooveel grooter of kleiner van omtrek dan 

 de andere helft (3) dat die tot elkander staan in dezelfde 

 reden als de daling van het gewigt per etmaal tot 12 duim. 

 Daalt bijv. het gewigt 18 duim, dan moet het touw, dat aan 

 het gewigt vastgemaakt is, over een' omtrek loopen van -]-%, 

 of 1| maal zoo groot als de omtrek Avaarom het touw is 

 dat het raam voorttrekt. Men doe er minstens zooveel sla- 

 gen om heen als de geheele daling van het gewigt bedraagt 

 en om de andere helft zoo veel als de lengte bedraagt die 

 het raam doorloopt, namelijk minstens 125 duim. Dit kan 

 nu zeer goed geschieden met klokken , die door gewigten 

 getrokken worden; omdat de gewigten in gelijke tijden even- 

 veel zakken. Wil men echter het raam bevestigen aan eene 

 klok die door veren bewogen wordt, dan kan men zulks 

 doen aan de wijzerpijp. 



De afmetingen van het raamwerk bij mij zijn: lengte 130 

 duim, breedte 150 streep; de latten zijn 1^- duim dik en 3 

 breed. De slepende wrijving is bij goed geschuurde latten , 

 vooral van hard hout, zooals sawoe of sonokling, zoo ge- 

 ring , dat men leivolletjes geheel ontberen kan, die op som- 

 mige plaatsen voor het bewegen van het raam gebruikt 

 worden. 



Dwars over dit raam zijn twee ook zeer gladde houtjes 

 (4) bevestigd, en wel zoo hoog boven het raam, dat het 

 met papier beplakt, er vrij onder door bewegen kan. 



Deze houtjes zijn 4 duim van elkander en hiertusschen 

 beweegt een houtje (5), waardoor het potlood (6) gestoken 

 is. Aan den eenen kant is een touwtje bevestigd, dat het pot- 

 lood vooruitstrekt en aan den anderen kant een dergelijk touw- 



