— 307 — 



grafische ingenieurs, maar voor het transport der instrumenten 

 ondoenlijk. 



Thans werd tot de terugreis besloten, en opdat wij de in- 

 strumenten niet uit het oog zouden verliezen, hielden wij ons 

 te Tjiandjoer en te Buitenzorg een dag op, zoodat wij op 

 den 3n December te Batavia aankwamen. 



De medewerking welke wij van de verschillende hoofden 

 der gewestelijke besturen ondervonden, en waardoor de bereid- 

 willigheid in het verleenen van hulp van wege de inlandsche 

 ambtenaren ons ruimschoots verschaft is, zullen wij ons immer 

 met dankbaarheid herinneren. 



Door het militair departement is ons in zoo vele opzigten 

 ondersteuning verleend, dat het wel gelukken der onderne- 

 ming grootendeels daaraan moet worden gedankt. 



Te Batavia teruggekeerd, werd de geografische ingenieur, 

 S. H. De Lange ernstig ziek, en hij werd later genoodzaakt, 

 tot zijn herstel naar IN'ederland te vertrekken. 



De berekeningen, welke uit de metingen voortvloeiden en 

 waarvan de geografische ingenieur zich zooveel genoegen had 

 voorgesteld, om die gezamenlijk met mij uit te werken, moest ik 

 onder de treurigste omstandigheden alleen verrigten. Een ge- 

 liefde broeder, vroeger altoos met den grootsten ijver voor zijne 

 taak bezield en "werkzaam , en nu maanden achtereenvolgend 

 door eene wreede ziekte tot werkeloosheid veroordeeld, thans 

 beroofd van alle veerkracht, die hij anders in zoo liooge mate 

 bezat; zijn verstand, zoo sterk en onvermoeid, nu voor de 

 zamenvatting van de eenvoudigste denkbeelden te zwak: dit 

 alles leverde voor mij een' kommer en onrustbarend gezigt op 

 en was voor gezetten arbeid zeer ongunstig. 



Het is mij toch gelukt, slechts één maand later de bereke- 

 ningen geëindigd te hebben, dan de heer S.H. De Lange had 

 noodig geschat, indien wij dezen arbeid gezamenlijk hadden 

 kunnen verrigten. De berekeningen van het driehoeksnet zou 

 zeer spoedig zijn afgeloopen, indien de signalen overal even 

 goed, als in het Graloesche waren gebouwd geweest. De me- 



