— 335 — 



E.1 de astronomische straalbuiging is bij een zenith-afstancl Z 

 op de waarnemingsplaats en R2 die bij een zenith- afstand 

 Z-c oj) de waargenomene plaats. Van deze formule is in de 

 berekening gebruik gemaakt en , ofschoon niet bekend kon 

 zijn de aanwijzing des barometers en thermometers bij de 

 signalen , waarop de zenith-afstanden genomen zijn , zoo 

 -was dit toch bij gissing aan te nemen uit de aflezingen , 

 die verkregen waren op verschillende uren van den dag, 

 toen wij bij die signalen ons verblijf hielden. Het gebrek 

 aan de volkomene overeenstemming der uitkomsten kan 

 gedeeltelijk aan de onjuistheid dezer gissingen worden toe- 

 geschreven. De eenigste gelijktijdige waarneming, welke be- 

 vredigende uitkomsten heeft opgeleverd ; vond j^laats op den 

 Kromon en te Cheribon. De koëfficient voor de straalbuiging 

 was toen volgens Denzlee, 0,0835 en volgens de meting 0,0849, 

 hetgeen slechts 2 palmen in de uitkomsten verschilt. Op 

 andere plaatsen hebben wel gelijktijdige waarnemingen plaats 

 gehad, maar de zenith-afstanden met het instrument van 

 Eepsold genomen , bleken bij de berekening geen vertrou- 

 wen te verdienen. Hierdoor bleven alleen de zenith-afstan- 

 den met het instrument van Pistor en Martixs geno- 

 men ter bewerking over. Wel waren er nog verscheidene 

 wederkeerige waarnemingen, maar aan deze ontbrak de 

 gelijktijdigheid; deze zijn door mij toch bewerkt, als of de 

 gelijktijdigheid had plaats gehad, omdat het bleek, dat de 

 uitkomsten dan beter overeenstemden , dan wanneer de waar- 

 nemingen naar de formule van Dexzler werden berekend. 

 Om zich hiervan te kunnen overtuigen , wordt daartoe het 

 volgende voorbeeld gegeven : 



Volgens tabel A is het niveau-verschil tusschen Lossa- 

 rang en Passicrkoelon 280.m,4, volgens tabel B Is dat 

 verschil 280ml en 28omG, en uit tabel C verkrijgt men 

 door aftrekking 280^0 , hetgeen dus slechts 4 palmen met 

 tabel A verschilt, terwijl het met een der oj)gaven uit ta- 

 bel B wel 36 palmen verschilt. Op deze wijze kan men 

 de overeenstemming der uitkomsten nagaan en vinden , dat 



