38 EEN EN ANDER OVER DE CHEMIE DER HOOGERE PUNGI. 



heid, dat ureum als een voor de heterotrophe leefwijze typisch stofwisselings- 

 product zou moeten worden beschouwd, kwam het mij niet oninteressant voor 

 aan de waarneming van Fosse een argument te ontleenen ten gunste van de 

 waarschijnlijkheid van Peklo's hypothese over het algemeen voorkomen der 

 symbiose eener schimmel en der meeste planten uit de familie der Gramineeën. 

 Doch hoe onze inzichten omtrent dit punt zich ook mogen ontwikkelen, 

 wij mogen vertrouwen, dat het op experimenteele wijze zal gelukken hier meerdere 

 zekerheid te brengen ; tot zoolang doen wij goed ons eindoordeel op te schorten . 



Nadat wij dus voor één geval gezien hebben, hoe er naar alle waarschijnlijk- 

 heid een nauw verband bestaat tusschen het voorkomen van een bepaalde stof en 

 de physiologische kenmerken van het betreflfende organisme, wilde ik er toe 

 overgaan eenige meer belangrijke stoffen, welke in de hoogere fungi voorkomen, 

 aan een vluchtige, maar meer systematische bespreking te onderwerpen, i) 



Met een enkel woord moge er dan allereerst op gewezen worden, dat de stof, 

 waaruit de paddenstoelen, zooals wij deze in de natuur vinden, voor het grootste 

 gedeelte bestaan, het water is. Dit gaat zelts zoover, dat zooals het onderzoek 

 leerde, het vruchtlichaam van Copriims comatus, de u allen bekende geschubde 

 inktzwam, voor 96o/o van het gewicht uit water bestaat. Een eenvoudige proef 

 kan u een denkbeeld geven van de groote hoeveelheid water, die zich in dat 

 schimmellichaam bevindt. Hiertoe brengt men een versch exemplaar van de 

 inktzwam in een gesloten glasdoos, waarin zich chloroform-damp bevindt: de 

 cellen sterven dan af en het grootste gedeelte van het er in aanwezige vocht 

 treedt naar buiten. 



Dan moge er aan herinnerd worden, dat naast de elementen der orga- 

 nische stoffen, waarvan de meer gecompliceerde uit koolstof, waterstof, zuurstof, 

 stikstof, zwavel en phosphor bestaan, ook nog andere elementen nimmer in het 

 schimmellichaam ontbreken. Dit zijn de elementen kalium en ijzer en waar- 

 schijnlijk ook calcium, welke vrij zeker als onmisbaar voor het leven van den 

 fungus moeten worden beschouwd, terwijl veelvuldig nog eveneens als bestand- 

 deelen van de bij de verbranding der schimmels gevormde asch, natrium, chloor 

 en silicium worden aangetroffen. De geniale onderzoekingen van Gabriel Bertrand 

 over „Ie röle des infiniments petits chimiques" -) in het leven der planten, welke 

 o. m. de groote beteekenis van uiterst kleine hoeveelheden mangaan voor de 

 sporen vorming bij de lagere schimmels hebben vastgesteld, moeten ons tot een 

 waarschuwing zijn, dat mogelijk ook voor de hoogere fungi nog wel andere, als 

 de zooeven als //onmisbaar" aangeduide elementen, in werkelijkheid van over- 

 wegende beteekenis zouden kunnen zijn. 



') Voor een meer gedetailleerd over/iclit zie men vooral; .luliiis Zeiliier, Cliemie der 

 höheren Pilze», Leipzig, 1907; en ook C. Reuter, »Über die Chemie der Pilze \ind ihren 

 Nahrwerl'', Die Naturwissenschalten, üd. I, p. I5ü (1913). 



2) Men zie bijv.: «Annales de l'histitul Pasteur*, T. 20, p. 852 (1912). 



