ES ip 
lijke fout in ligging van eene plaats, alleen door de waarne- 
ming der breedte en van het azimuth van een der signalen 
bepaald, 1’6 bedraagt. 
De negorij Rattahan werd bepaald door eene breedte-waarne- 
ming en het azimuth van den Kawatak; Belang evenzoo met 
het azimuth van den Sapoetang; waardoor wij voor het lengte- 
verschil van beide plaatsten vonden 43”.984. 
Op denzelfden avond, den 7den September, namen wij ten 
6 ure te Belang en ten 11l/s te Rattahan eene tijdsbepaling 
op & Aquilae, waardoor wij voor het lengte-verschil vonden 
volgens tijdmeter No. 2280, 45”.02 en No. 2231 45”.50 ge- 
middeld 45”.26. Eindelijk vonden wij voor het lengte-verschil 
tusschen Manado en Kema, afgeleid uit azimuthen op den Kla- 
bat en door buskruidsignalen (eene waarneming, waarop wij 
zoo aanstonds terug komen) 870”231 en 874.779. 
Hiermede meen ik genoegzaam aangetoond te hebben, welke 
naauwkeurigheid wij in onzen arbeid hebben bereikt. Bedrieg 
ik mij niet geheel en al, dan overtreft zij billijke verwachting, 
en zonder strenge triangulatie, acht ik eene mierkbaar grootere 
onbereikbaar. | 
‚ Wel is waar, de ondervinding door ons opgedaan, zou niet 
zonder invloed op eenen volgenden arbeid zijn, en eene voorloopige 
reis en eene plaatsing van een genoegzaam aantal signalen vóór 
de meting begint, zal waarschijnlijk ten gevolge hebben, dat 
een betrekkelijk grooter aantal punten door werkelijke drie- 
hoeksmeting aan elkander worden verbonden (L),—maar met het 
oog op de verkregene resultaten in het tijdsbestek van nog geene 
vier maanden verkregen, komt het mij niet twijfelachtig voor, 
of men zal in Indië bij de bepaling van vaste punten in de 
(1) Ook zou dit eene betere verdeeling der punten over de geheele uitgebreid- 
heid ten gevolge hebben, hoewel men dit in deze gewesten niet onbepaald in zijne 
magt heeft. Zoo is bij v. het geheele land beoosten de lijn, die men zich van 
Likoepang over Lompias langs Ajerbedidi naar Kema denken kan, genoegzaam 
onbewoond, en het verblijf en de reis in zulke streken is zonder groote onkosten 
niet. wel mogelijk. 
