a va 
ben, had ik gelukkiger wijze in den heer Bossrrr, zende- 
mg te Tanahwanko, niet een’ bekwamen horologie-maker en de 
meest vriendschappelijke welwillendheid gevonden. Naar eene 
schets door mij geteekend, vervaardigde die heer twee kleine 
toestellen, die in alle opzigten voldeden. De slinger rust tegen 
een klepje, dat door een veêr nedergedrukt en door een aan het 
einde haakvormig hefboompje wordt opgehouden. Drukt men 
op den langen arm daarvan, die buiten het klokkenkastje uit- 
steekt, dan slaat het klepje neer en de slinger valt. Twee 
schroeven dienen om het klepje zoodanig te stellen, dat hij 
juist op zijne slingerwijdte hangt. . 
Met dien toestel voorzien, werd een klokje te Manado, een 
te Kema opgerigt, van waar men den top van den Klabat kon 
zien. Van daar zouden buskruid-signalen worden ontstoken; op 
voorstel echter van den heer G. A. pe Lance, liet ik van bam- 
boe een vlak vlechten, van een med. el in het vierkant, dat 
tusschen twee regt opstaande bamboezen scharnierende werd op- 
gehangen. Deze toestel werd op den berg geplaatst. Door een 
stok onder de klep te zetten, zoodat die horizontaal kwam te 
staan, werd zij te Manado en te Kema onzigtbaar; rukte men 
den stok weg, zoo viel de klep, hetgeen wij in onze kijkers kon- 
den waarnemen. ‘Ik moet hier met lof den ijver en de bereidwil- 
higheid van het inlandsche hoofd van Toncea, den majoor PALAN- 
KAHU vermelden, door wiens tusschenkomst wij de inlanders, die 
naar den berg zouden gaan, onderrigtten, wat zij te doen had- 
den, en ofschoon meer intelligente hulp wenschelijk is, waren 
de door gemelden majoor gegevene instruktiën zoo goed geweest, 
dat slechts een betrekkelijk gering aantal signalen zijn verloren 
gegaan. 
Wij ondervonden veel tegenspoed. Het weder, dat gunstig be- 
loofde te zijn, sloeg plotseling om: de berg werd van nu af in 
wolken gehuld; slechts oogenblikken kwam de top helder te 
voorschijn. Aan waarnemingen in den meridiaan ter bepaling 
van tijd viel niet te denken, en slechts door aanhoudend wacht 
te houden, mogt het ons gelukken op doorbrekende sterren ze- 
nith-afstanden te nemen. Ik had daarbij nog het ongeluk, twee 
