— 118 — 
de maanden Augustus en September 1851 verkregen, geleerd 
hebben, dat bij een zesde grootere plantwijdte, betere uitkomsten 
zijn verkregen, te wenschelijker, omdat daarbij de arbeid der planters 
is verligt geworden. 
Doch hoever die vermeerdering van plantwijdte gaan mag, 
zonder den fabriekant te benadeelen en of men op Java maar zoo 
onvoorwaardelijk de west indische wijze (zes voet tusschen en vier 
voet ix de reijen) mag volgen, ja of zelfs eene proef op afdoend groote 
schaal raadzaam zou zijn, dit meen ik, om meerdere redenen, te 
mogen betwijfelen. 
Proefnemingen, mits op eexige waarschijnlijkheid gegrond, 
zijn raadzaam; want ook bij mislukking, ofschoon in het open- 
baar, schokken zij toch het vertrouwen niet, dat zij behoeven, 
als noodzakelijke wegwijzers op het onbekende pad van vooruit- 
gang. 
Uit het voorafgegane is reeds hier en daar gebleken, dat de 
hoedanigheid der gronden in haren geheelen omvang, groote 
wijzigingen veroorzaakt in de produktie van verschillende riet- 
soorten. Dewijl er tusschen de gronden op Java zelf, en 
zeker miet minder tusschen die van Java en Suriname, 
aan verscheidenheid schier geen eind is, zoo kan men hier- 
aan als nog geene bewijzen ontleenen, voor of tegen de waar- 
schijnlijkheid van het welslagen der Surinaamsche plantwijze op 
Java. 
Maar anders is het gesteld met de klimatologische verschillen 
tusschen deze twee landen, vooral met de verdeeling van de 
hoeveelheid regen over de verschillende maanden van het jaar 
Dit is voor den groei en uitstoeling van het riet zeker van niet 
minder belang, dan de aard van den grond. 
Hoedanig is die regen-verdeeling in Suriname, en welk ver- 
band heeft die met den tijd en de wijze van aanplanten? 
In de genoemde landstreek, waar twee watte en twee drooge 
saizoenen heerschen, begint 
10. De zoogenaamde kleine regentijd in November en duurt 
tot het emmde van Januarij. 
