— 138 — 
Deze vermindering van suiker-verlies is dus, evenzeer als 
de grootere witheid, door mindere karamelvorming, een uit- 
werksel van de aanwending van stoom, bij zoo veel doenlijke 
buitensluiting der lucht. 
Een blik op de volgende cijfers, aantoonende de verhouding 
der nummers in eenige residentiën over het jaar 1851, zal dit 
nader bevestigen. 
| | Bene- | 
Residentiën. No. 18. | No. 16. | den kroonde soort. 
No. 16. ! 
Pasoeroean. …. | — — — | 49°/ | 51°/, 
Seerabijaf”. armen 452 / ADEN 
Samarang … . .. 8 va „58 rl 9 
Japara PD LE 50 / Sl # 59 4 a Se 
Tagal ben Ek 1/07, 281 „nl 1E — — 
Waarlijk, indien in Tagal gewerkt werd, zoo als tot nog 
toe in Pasoeroean geschied is, dan zou de schraalheid der oog- 
sten in die residentie nog wel meer doorde produktie blijken. 
Door de stoomfabriekaadje alleen, staat Tagal, in hoeveelheid 
van suiker per bouw verkregen, de derde in rang, blijkens de 
10e reeks. 
De stroopvorming is aldaar, blijkens de 12e reeks, zeer aan- 
zienlijk. Wel kan men daar, door stoom, zulke witte suiker 
maken, dat die eene bijmenging der stroopsuiker toelaat, om 
de Nos. 18, 17 & 16 daar te stellen, maar de rassche uitwerking 
der vreemde bestanddeelen van het rietsap te stuiten, dat ligt 
buiten de magt der stoomtoestellen. 
Aan de twee met stoom werkende fabrieken, Kremboong in 
Soerabaja en Majong in Japara, is in 1851 bekomen: 
mmm 
(1) De fabriek Bandjar djawa, ofschoon met luchtledige toestellen werkende, heb 
ik hier niet mede gerekend. Adiwerna en Djatibarang hebben enkel No. 17 ge- 
leverd; dit is hier in No. 18 en 16 gesplitst. 
