— 281 — 
dan treft het onze aandacht, dat op weinige uitzonderingen na, 
al de voorwerpen door vreemdelingen zijn vervaardigd. Verre van 
ons elke smadelijke gedachte uit nationale bekrompenheid ge- 
boren. Het was ten alle tijde Hollands roem, door vrijzinni- 
ge wetten en verdraagzaamheid, vreemdelingen tot zich te trekken. 
Toen het despotisme van den ijdelste en zelfzuchtigste aller 
vorsten duizenden ter slagtbank dreef, was Nederland het toe- 
vlugtsoord voor Fransche uitgewekenen, welker nakomelingen niet 
minder Nederlanders zijn dan eenig Nederlander, en die door 
hunne vlijt, hun vernuft en hunne nijverheid, tot de grootheid 
van ons Vaderland hebben medegewerkt. — Verre -van ons elke 
smadelijke gedachte uit nationale bekrompenheid geboren, in 
eene plaats, waar zoo vele achtingswaardige vreemdelingen; hun- 
ne welvaart zoekende, de algemeene welvaart verhoogen, en als 
brave medeburgers eendragtig met ons de handen in een slaan 
om het goede te bereiken. — Maar betreuren mogen wij het, 
dat, naast die vreemde industrie, de Nederlandsche, met uitzon- 
dering der boekdrukkunst, niet schitterend wordt vertegen- 
woordigd. 
O de geest van onze voorvaderen is nog niet ten volle in ons 
opgewekt. — In slaap gevallen in de weelde, door de noeste vlijt 
der ouderen vergaderd, uitgedoofd onder eene heerschappij, die 
ik wensch,, dat met onwtwischbaren haat in het hart van ieder’ 
Nederlander gegrift blijve, ontwaakten wij langzaam, te lang- 
zaam met onze herstelling uit onze verdooving. 
Met welk een bitter gevoel van leed en schaamte zouden 
wij kunnen wijzen op omstandigheden, die geheel in ons voor- 
deel waren, en die door onze traagheid en gebrek aan onder- 
nemingsgeest voorbij gingen, terwijl de energie en de voortva- 
rendheid van anderen: daarvan partij trokken. 
_ Maar bij die fout in ons volkskarakter, die te kennen eene 
betere toekomst belooft, mogen wij ons verheffen op deugden, 
waardoor wij met kleine middelen, door bezadigdheid en volhar- 
ding, groote dingen tot stand hebben gebragt. Ik zal U de 
schitterende bladen onzer geschiedenis niet herinneren, niet te- 
ren op den ouden roem, maar ik wil U onder velen, slechts 
