— 902 — 
Het tweede punt dat, naar aanleiding der hierboven opgege- 
vene cijfers, in overweging komt, is de schadelijke invloed dien 
het sap der versche kassave op de gezondheid heeft, en dat reeds 
blijkt uit den botanischen naam Jatropha, waarvan het eerst ge- 
deelte geneesmiddel, en ook vergif, het laatste voedsel, beteekent. 
Het sap der W. Indische bittere soort is, in verschen toe- 
stand, zelfs doodelijk voor het dierlijk leven. Het wordt daarom 
voor de bereiding van bet bekende kassavebrood steeds door 
uitpersing verwijderd. Dit sap zoude echter, volgens PortEr, 
ophouden schadelijk te zijn, als het slechts matig verwarmd 
wordt, wegens de vermeende vlugtigheid van het vergif. Het 
“wordt zelfs in Brazilië met vleesch tot eene zeer voedzame soep 
gekookt. 
Aan den anderen kant komt, in het berigt wit Pandeglang 
voor, dat twee kinderen van eenen inlander na van den, in asch 
gepoften, wortel gegeten te hebben, ras bedwelmd werden en, 
na bloedbrakingen, nog denzelfden dag stierven. 
Voor een aantal jaren is iets dergelijks te Tassik Malaija ge- 
beurd. Men had den pas wt den grond genomen’ wortel, in 
zijn geheel in asch gebraden. 
Hieruit zou volgen, dat althans de vergiftige stof niet door 
warmte kan verdreven worden, zoo lang het vocht nog in de 
cellen besloten is. 
Daar men echter in Bantam en Buitenzorg, vóórdat men 
den stuk gesneden wortel in stoom kookt, steeds vooraf het zoo- 
genaamde hart wegneemt, en er dan zoo ver mij bekend is, gee- 
ne schadelijken gevolgen van ondervindt, zou het wel schijnen 
dat die centrale wezelbundel eene vergiftige stoffe bevat. De 
melksaphoudende bast wordt volgens sommigen niet weggesne- 
den. Mij is niet bekend, dat die eenige schadelijke uitwerkselen 
te weeg brengt, althans na de koking. Er blijft echter altijd 
nog iets duisters over, daar de adsistent resident van Pande- 
glang berigt, dat de wortel in zijn geheel en met de schil in gloeijen- 
de asch gepoft, om de meerdere smakelijkheid, veel gegeten wordt, 
en onmiddellijk daarop laat volgen”dat, zoo men daartoe asch 
van zemelen gebruikt, de wortel schadelijk is/. Kan het zijn, 
