VE EEN ON 
— 306 — 
worden; maar al bedroeg dit het vierdubbele van den tijd, 
voor de rijpwording van de bergrijst benoodigd, hetgeen nog 
verre van zeker is, dan nog zou het voordeel, aan de zijde der 
kassave, op goede gronden, dubbel zijn. 
Men zou het bezwaar kunnen opwerpen, dat de kassave den 
grond zeer uitput, althans wordt ons door Porter berigt, 
dat de W. Indische, Moogstens drie maal achtereen, met voor- 
deel, op denzelfden grond kan gekweekt worden. 
Dit wordt ook bevestigd door de bovengenoemde analyse. 
Terwijl een bouw goede grond door de enkele wortels van 
een gewas rijpe kassave (dus zoo men de bladen op de plaats 
8000 x 12 X 0.5 X 1 
laat verrotten) in 1 à 2 jaren tijd van 480 n. Wj________—_—_———— 
100 
aan zouten beroofd wordt, ontneemt een gewas padi (van ta- 
galerond) aan dien grond, in een half jaar slechts 9,2 n. & 
1,530 / 0,6 
— —-- zouten. Dit bedraagt voor 4 gewassen of in 2 ja- 
100 
ren 37 n. ®, dus 1/73 van de kassave. Daar dit zouten zijn 
in eenen oplosbaren toestand en die, zonder bemesting, ook bij 
goede bewerking van den grond, allengs minder snel op nieuw 
gevormd worden, zoo wordt eindelijk de voorraad geringer, dan 
de behoefte. Wij zullen bovendien straks, bij de behandeling 
der kultuurwijze, kunnen opmerken, dat de aard dier zouten nog 
meer voor eene rasse uitmergeling van den grond kan doen 
vreezen. | 
Er is wel een ander witwerksel, dat knol- en wortelgewassen 
in den grond veroorzaken, en waardoor in Europa doorgaans 
hunne plaats in de rotatie bepaald wordt, namelijk: dat zij, 
door de talrijkheid, hetzij hunner vertakkingen of hunner ve- 
zels, den- grond losser maken en verbeteren; maar de voorwaar- 
de, om dit in groote mate te weeg te brengen, is voortreffelijke 
bewerking en goede bemesting, dikwijls voor bijna den geheelen 
duur der rotatie, en dus geldt dit voordeel alsnog op Java niet 
Maar dat de kassave den grond meer uitput, dan rijst, (en 
