— 812 — 
Aardappelen, welker aanbouw dikwijls de braak breekt, gelijk 
men het zou kunnen noemen, of het eerste bouwgewas op gras- 
land is, hebben op zich zelve welligt nog meer behoefte aan 
bemesting, dan de verschillende varieteiten van knollen of kohl- 
rabi, waarmede men in Engeland en Schotland de rotatie opent, 
en die deels ten voordeele der opvolgende gewassen bemest worden. 
Zorgvuldige proeven in het veld, door den heer SrrPHENs 
genomen, en mede gedeeld in zijn bekend werk „ Zhe Book of 
the farm” hebben uitgemaakt, dat 1 buschel gelijk 21 n. ® been- 
dermeel, niet alleen op het eerste of wortelgewas, maar voor 
de 5 jaren die de wisselbouw duurde, in werking gelijk stond 
aan 1000 n. ® stalmest. Zestien bushels of 336 n. ® beender- 
meel per Schotsch acre (= 450 n. ® per bouw), gaven de bes- 
te uitkomst; door meer aan te wenden, werd de oogst niet ver- 
meerderd. 
Hieruit kan ook het voordeel blijken der beenderbemesting 
voor het kassavegewas. | 
Immers wij behoeven slechts te letten op de aanzienlijke hoe- 
veelheid phosphorzuur, die bij eenen middelmatigen oogst aan 
den grond onttrokken wordt. Stellen wij die, voor den aard- 
appel als gemiddeld in Europa op 2160 n. ® per bouw. (Bous- 
0.087 
siNGAuLT). Dit vermenigvuldigd met — —, de gewigksverhou- 
100 
ding van phosphorzuur in dit knolgewas, geeft 1.88 n. ® van 
dit zuur, aan een bouw gronds onttrokken. Wordt het aan- 
merkelijk gewigt aan bladen en stengen van dit gewas, zoo- 
als meestal, aan den grond teruggegeven, dan komen alleen 
de zouten, die de grond aan de knollen afgeeft, in aanmerking. 
Daar tegenover staat de rekening van den kassave-wortel 
veel onvoordeeliger voor den grond. Immers, dewijl in 100n. 
® daarvan, rijpe en halfrijpe, gemiddeld ongeveer 0,177 n. ® 
(0.85 x 0.208) phosphorzuur bevat zijn, zoo verliest een 
bouw matig goeden grond, die een gemiddeld produkt van 
