— 401 — 
4. De vernieling van hel gesteente schijnt in. betrekkelijk 
zeer korten tijd plaats te vinden. 
Wanneer wij boomen, zelfs de reuzen* onder hen, zoo als 
men slechts in de oorspronkelijke bosschen aantreft, waar bij 
ongestoorde rust en krachtig voedsel, hunne gestalte zich 
gedurende eeuwen ontwikkelen kan, elders in korten tijd 
zien sterven, dan kan zulks geene verwondering baren, als 
men bedenkt, dat eene temperatuur van 80° de bronnen des 
levens omgeeft en dit verzwakken. Maar als men daarentegen on- 
gehoorde rotsmassen, eigenaardig de voetstukken dezer reu- 
zenstammen darstellende , door den imvloed van gas en 
damp, tot in hun binnenste vergaan en gespleten aantreft, 
zoodat slechts eene geringe toevallige omstandigheid er toe 
noodig is om ze tot brokken in elkander te doen storten, dan 
moeten wij ons over de hevigheid der krachten, die zulks voort- 
brengen , ten sterkste verwonderen. 
5. De waterdamp komt gemengd met het zwavelwaterstof- 
gas wit het binnenste der aarde aan de oppervlakte. De hee- 
te waterbekkens zijn gekondenseerde waterdamp. 
Dat de zwavelwaterstof een produkt der vulkaniteit is, dat 
zij uit den zetel van laatstgenoemde voortkomt, is eene over- 
bekende waarheid. Of hetzelfde ook met het water het ge- 
val is, of dat dit als van eene bloote inwatering herkom- 
stig aangezien moet worden, is eene vraag, welker oplossing 
mij thans te ver zou voeren. In ieder geval is de natuur 
der rotsoorten, die den berg te zamenstellen, het terrein der sol- 
fatara daarstellen, den bodem der Koeloewoeng uitmaken;— 
is hare losheid, het onzamenhangende harer massa, voor eene 
inwatering niet slechts gunstig maar bevordert deze zelfs ten 
sterkste. Hoe rijk de steeds in wolken gehulde top des Salaks 
aan water is, bewijzen de veelvuldige beken en kleine berg- 
stroomen, die er hunnen oorsprong hebben en daar een’ rijken 
toevoer ontleenen. Bij zulk eene gesteldheid des bodems is 
het eene volkomene onmogelijkheid, dat eene waterverzame- 
ling zelfstandig op zijne oppervlakte aanwezig zoude kunnen blijven. 
(Ik herinner aan het voorkomen der kokende putten op den 
Nt: 50 
