— 404 — 
oogenblikkelijk, met het kraken des donders te zamen treffende, 
cen’ rukwind, die mijn gansche bivoeak scheen te willen mede- 
nemen. De uitzetting der lucht door de warmte der bliksem- 
stralen en het geweldig indringen der koudere lucht in 
deze verdunde ruimte deden donder en rukwinden ontstaan. Na 
het onweder, dat door het terugkeeren van den zuidenwind, 
die het overige gedeelte des dags bleef heerschen, uit de kloof 
gejaagd was, daalde de temperatuur tot op 10 R. Mijne koe- 
lies beefden over het geheele lijf van koude. Zelfs het hevige 
vuur, dat zij in hunne tent hadden aangelegd en dat zij zoo 
veel mogelijk naderden, was niet in staat hen te verwarmen. 
Dit was bij den aard hunner kleeding een natuurlijk verschijn- 
sel, en het kwam mij nog des te meer verklaarbaar voor, naar- 
dien, trots de wolle dekens en mantel, die mij op mijn gras- 
leger bedekten, het er nog ver van verwijderd was mijn gevoel aange- 
naam te kunnen noemen. Zij droegen, behalve hunne korte 
katoenen broek, een’ sarong om het lijf gewikkeld en een buis 
van gedrukt katoen. Al het overige, uitgezonderd het hoofd, 
dat van een’ hoofddoek omwonden is, was naakt. Aan hunne 
zijde mag de golok niet ontbreken. Ik deelde tabak en siga- 
ren onder hen uit, hetgeen hen zeer vergenoegd maakte. Wild 
en bruisend stortte het bergwater, geelrood door de aarddee- 
len, die het met zich voerde, naar de diepte. Om de lucht in 
mijne tent eenigzins te verwarmen liet ik den djoeragan en mijne 
bedienden in de tent slapen. Alles wat ik van zilver of koper 
bij mij had, werd, hoe diep ik het ook in de kisten verborgen 
hield, door de zwavelwaterstofdampen aangedaan en zwart ge- 
maakt. 
Het onvriendelijke weder hield den eersten en tweeden De- 
cember zoo onafgebroken aan, dat ik op den avond van laatst- 
genoemden dag, voornamelijl® door den treurigen toestand, waar- 
in zich mijne volgelingen bevonden en waarvan eenigen reeds 
over ongesteldheid begonnen te klagen, bewogen werd op te 
breken. Met eene bij de Javanen zeldzame voortvarendheid pak- 
ten nu mijne koelies de goederen in, en in minder dan een 
half uur waren, met uitzondering van eenige palen, die in den 
