— 135 — 



Koolzure ammonia. 



Dierlijke mest. 



Salpeter. 



Houtascli. 



Zwavelzure ammonia. 



Keukenzout. 



Soda. 



Maar deze rangorde stelt niet de ekonomisclie voor : ■\vant 

 vooreerst heeft dezelfde hoeveelheid van deze verschillende 

 stoffen niet dezelfde geldswaarde, en zou dus, ook bij ge- 

 lijke uitwerking , werkelijk onderscheiden zijn in toepasselijk- 

 heid. Vijftien wigtjes koolzure ammonia b. v. hadden 

 dezelfde uitwerking, als tien wigtjes potasch, doch de laat- 

 ste is veel goedkooper. 



Maar verder is niet bij alle, ja slechts bij sommige, de j^roduk- 

 tie toegenomen met de vermeerdering der hoeveelheid meststof. 



Bij het salpeter, namelijk, volgde de maximum -produk- 

 tie op 20 w. bij gebranden kalk en bij gips op 40 %v. per 

 16 vierkante voeten; bij andere, zoo als de houtascli, heeft 

 het overschrijden van een zeker maximum , hier 40 w., den 

 oogst doen verminderen: terwijl eindelijk door potasch , soda- 

 salpeter en salmiak eene gestadige toename van produktie 

 heeft plaats gehad , naarmate de hoeveelheid dezer meststof- 

 fen verhoogd werd. 



Het spreekt van zelf, dat ook dit weldra eene grens zou heb- 

 ben , en dat bovendien de waarde der meerdere produktie niet 

 immer in dezelfde verhouding stijgt , als de gedane onkosten. 



Het is daarom ten derde , een gebrek in deze proeven , 

 dat niet is uitgegaan van eene prijseenheid van meststof, 

 die in zekere orde verhoogd werd. Dit zou , bij zulke ver- 

 gelijkende proeven, meer praktisch nut hebben gehad, dan 

 eene zekere gewigts-eenheid. 



In Engeland en Schotland, waar misschien meer dan elders, 

 al de genoemde stoffen , zoo als de landbouw ze behoeft , een' 



