_ 141 _ 



Er is ecne Lijzonclerlieid in de medegedeelde uitkomsten, 

 die velen met mij onverklaarbaar zal schijnen, namelijk: 

 de salpeterzure soda heeft, in elk opzigt, het gewone sal- 

 peter (salpeterzure potasch) in Tverking overtroffen. Daar 

 de soda op zich zelve ongunstig heeft gewerkt, moet, gelijk 

 trouwens aan ieder bekend is, het andere bestanddeel van 

 het eerstgenoemde zout, namelijk het salpeterzuur , de oor- 

 zaak wezen A'an de voortreffelijke uitwerking, die het ge- 

 had heeft. Maar het gewone salpeter heeft niet alleen dit 

 gunstige bestanddeel met het andere (het sodasalpeter) ge- 

 meen; maar het tweede bestanddeel, de potasch, heeft de 

 gunstigste werking van alle gehad. Hoe komt het nu dat 

 een zout, uit twee, als meststof zeer voordeelige bestand- 

 deelen gevormd, minder gunstig heeft gCAverkt dan een an- 

 der, waarvan het eene bestanddeel , op zich zelf gebezigd, 

 nadeeligen invloed getoond heeft? 



Ik geloof de oplossing hiervan te moeten zoeken in de 

 onzuiverheid van het gewone salpeter, zooals dit in het groot 

 en ongeraffineerd verkocht wordt, terwijl het andere uit 

 Chili en Peru, door de natuur bijna zuiver wordt aangeboden. 



Inderdaad schijnen zoutzuurhoudende verbindingen , althans 

 voor vele suikerhoudende planten , doorgaans schadelijk te 

 werken als meststof. In de hier medegedeelde proeven toch 

 heeft het gewone zout ongunstige uitkomsten opgeleverd, 

 vooral ook door vermindering van het suikergehalte in het sap. 



In zooverre nu , als er overeenkomst bestaat tnsschen het 

 sap van den beetwortel en van het suikerriet, zijn de onder- 

 zoekingen en proeven van den heer Herth ook voor de fa- 

 brikanten op Java van belang. 



Het geldt een gewas, waarvan suiker een hoofdvoortbreng- 

 sel is en wij mogen dus , per analogie , besluiten , dat elke 

 stof, die den wasdom of de zamenstelling van het eene be- 

 gunstigt, ook voor het andere zal zijn aan te bevelen. 



