— 147 — 



het ondoenlijk twee jaren achtereen hetzelfde veld met kat- 

 jang te beplanten , en zou het noodig zijn om , na er eerst 

 een rijstgewas van bekomen te hebben, hetzelve twee a drie 

 jaren braak te laten liggen. Daardoor zou de uitgestrekt- 

 heid gronden , benoodigd voor deze bij-kultuur , tot 1000 

 a 1500 bouws stijgen. En over het geheel zou deze maat- 

 regel op niets anders tiitloopen, dan met Anrij wat moeite en 

 arbeid , een zeker aantal velden te verrijken ten koste van 

 andere nabijgelegene. Yan de katjang toch wordt zoo doende 

 weinig of niets aan den grond , waarop zij gegroeid is , terug 

 gegeven, terwijl toch hare scheikundige zamenstelling aan- 

 toont, dat zij juist van die stoffen veel uit den grond trekt, 

 waarvan deze doorgaans eene zeer beperkte hoeveelheid 

 bevat. 



3°, In de onzekerheid der einduitkomsten , door deze 

 bemestingswijze te verkrijgen. 



De zamenstelling van het suikerriet, vooral de minerale 

 of anorganische, waarop het hier hoofdzakelijk aankomt, is 

 ongeveer bekend , en wij weten tevens , dat reeds sedert 

 1837 op de velden van Wonopringo suikerriet geplant is. 

 Zonder derhalve bekend te zijn , met de tegenwoordige 

 chemische zamenstelling der gronden, is het niet te betwij- 

 felen, dat zij telken jare armer zijn geworden aan de, voor 

 het suikerriet noodige bestanddeelen , en van daar ook bijna 

 ieder jaar een schraler gewas opgeleverd hebben. Maar de 

 vraag bleef steeds: zijn die gronden in al die noodige be- 

 standdeelen evenzeer verarmd geworden , en zoo neen , be- 

 vat dan de ampas der katjang juist die in toereikende 

 hoeveelheid, waaraan de bedoelde gronden voornamelijk 

 gebrek hebben? Zonder dit te weten, zou men geheel in 

 het blinde rondtasten, en daartoe zouden toch de sub 1 en 

 2 aangevoerde kansen van te groot belang, van te hooge 

 waarde zijn. Alleen de scheikundige kan op dit laatste, en 

 dus op het gansche vraagstuk een antwoord geven , en het 



