— 160 — 



de uitputting des bodems door eenig gewas geliecl in liet 

 gebied der scheikunde ligt , zoo zijn toch , gelijk boven is 

 aangetoond, ook de physische eigenschappen der gronden 

 van wezenlijken invloed op de kuituur der gewassen. 



"Wat wij tot nog toe bij de onderzoekingen der gronden 

 missen , is een vaste standaard , een type van volmaakte 

 vruchtbaarheid , en daardoor missen wij ook den maatstaf tot 

 beoordeeling der graden , waarin verschillende gronden in 

 die vruchtbaarheid deelcn. 



Het is zoo, ondenkbaar is het, dat er ooit eene alge- 

 meene type zal kunnen gevonden worden. De zoo even 

 genoemde noodzakelijkheid der medewerking van physische 

 omstandigheden is eene eerste hinderpaal daartegen. Een 

 nog nooit bebouwde en du§ van elke soort van planten- 

 voedsel nog overvloedig voorziene bodem zal , zoo hij uit 

 zware klei bestaat , zeer zeker voor de iudigo-kultuur minder 

 geschikt zijn, dan een zandige leemgrond, schoon de laat- 

 ste reeds herhaaldelijk andere kultuurgewassen moge hebben 

 voortgebragt. 



Dan weten wij , in de tweede plaats , nog niets omtrent 

 den invloed van het te veel van een of meerdere grond- 

 bestanddeelen voor den gezonden groei van bepaalde ge- 

 wassen. Suikerriet, in zeer rijke of zeer veel humus 

 houdende, en vooral met dierlijken mest ruim vermengde 

 gronden gekweekt, zal, althans in een vochtig klimaat, wel 

 snel en welig opschieten, een hoog en zwaar gewas op- 

 leveren; maar meestal zal het los van weefsel en tevens 

 waterachtig zijn , voor de rijp wording ligt afbreken en — 

 hetzij wel of niet omgevallen , immer een , tot suiker- 

 fabrikaadje min geschikt sap bevatten. 



Voeden wij nog hierbij , dat niet alle soorten , zelfs niet 

 alle variëteiten van dezelfde plant door hetzelfde verschil in 

 grond eveneens worden aangedaan, dat klimaat, ja een 

 eenio^zins langdurig verschil in den gang van het weder, 



