— 171 — 



staat. Met andere "woorden , dat er eene chemische verbin- 

 ding tusschen de humus en de aluinaarde , het hoofdbe- 

 standdeel der kleigrondcn zou zijn , waarvan de zooeven ge- 

 noemde verhouding den laagsten trap zou voorstellen. 



Het gemiddelde gehalte aan humus van de drie leem- 

 gronden is 10, 2 1°/^, terwijl dat van den zandgrond , minder 

 dan 6 Yo bedragende , op groeten afstand daaronder staat. 



Een en ander is wel in overeenstemming met het zooeven 

 gezegde ; terwijl daarentegen het hooge cijfer der beide leem- 

 achtio-e o:ronden uit den proeftuin te Buitenzor<r en te Gen- 

 teng zulks schijnt te weerspreken. 



Maar dit verschil is wel te verklaren door het stelsel van 

 bebouwing. 



De lang met suikerriet beplante kleigronden van Peka- 

 longan en Pasoeroean hebben , ook bij de tusschenbcide 

 aangewende be watering voor het rijstgewas, noodzakelijk 

 aanhoudend in humus moeten afnemen , aangezien van het 

 riet weinig of niets in den grond terug blijft, en bij de 

 toebereiding, de nog te veld staande padistopels wor- 

 den afgebrand. De grond van den proeftuin te Bultcnzorg 

 had AToeger steeds padi voortgebragt , werd jaarlijks be- 

 waterd en het padistroo nimmer afgebrand, maar bleef 

 in den grond rotten en werd daarna ondergeploegd. 



Thans heeft , wel is waar , de toevoer uit die bron opo^e- 

 houden , maar de veehiildig afvallende bladen der dadap- 

 boomen , tot beschaduwing der kofflj geplant , en het groo- 

 telijks afweren der zonnestralen zijn eene ruime vergoeding 

 daarvoor, en zullen nog langen tijd eene vermindering van 

 het humusgehalte kunnen voorkomen. 



Het riet, dat ik liier op enkele plekken heb gekweekt, 

 en waarvan elders verslag is gedaan , had ook een geheel 

 ander voorkomen dan dat van de fabriek TTonopringo, of 

 zelfs van dat, hetwelk ik op de meeste plaatsen van Pa- 

 soeroean fjezicn heb. 



