— 186 — 



het voortbrengen van het hoogste jjrodukt in een gegeven 

 klimaat , nog geenen vasten maatstaf bezitten. 



Maar wij kunnen, voor liet tegenwoordige doel eenen 

 anderen weg inslaan , en zoo als ook door den heer Rost van 

 Tonningen geschied is, op de gewlgtige waarheid Avijzen , 

 dat bij eiken oogst van suikerriet eenige honderde ponden 

 minerale stoffen uit elke bouw gronds worden getrokken ; 

 dezelfde , die men in de fornuizen der fabrieken , zoover de 

 ampas tot brandstof dient , als asch terugvindt. 



Het is ontegensprekelijk , dat juist deze asch vroeger voor 

 het leven en den groei van het riet noodig was, dat de 

 verschillende minerale bestanddeelen van het riet daar in de 

 juiste verhouding voorkomen. 



Door deze asch dus aan den grond terug te geven , her- 

 stelt men wat hij verhoren heeft, herstelt men het op de meest 

 gepaste wijze, en voorziet men, in elk geval, in hetgeen 

 aan de guano en de katjangkoeken genoegzaam ontbreekt , 

 namelijk in de benoodigde onmisbare en oplosbare kiezelaarde , 

 waar die mogt blijken, al te zeer te zijn afgenomen, zooals 

 in den ondergrond van Karanganjer en Rowosoko. 



Door deze asch met de guano vermengd te bezigen , in ver- 

 houding van vier pikols per bouw, bijv. zou men de ka- 

 tjangkoeken geheel kunnen ontberen , en daardoor bevrijd 

 zijn van de bezwaren , die zooals in den aanvang van dit 

 stuk betoogd is , aan het verschaffen daarvan op groote 

 schaal verbonden zijn. 



Ten slotte nog een enkel woord over het weder terug- 

 brengen op het veld, van wat na de fabrikaadje terugblijft. 



Zoolang de ampas van het riet nog als toevoegsel tot , 

 ja als voornaamste gedeelte van de brandstof vereischt wordt, 

 zal de landbouwkundige wel vergeefs den raad geven, om 

 die natuurlijke bemesting onverbrand aan den grond te her- 

 geven , tot meerdere beperking van het verlies aan humus. 



Echter zou een zandgrond, open en schraal, als die van 



