— 332 — 



in zooveel mogelijk europesche kleedcren en voor hunne 

 vrouAven in lange kabajen en sarongs. Gewone Batjan- 

 ners en hunne vrouwen mogen slechts lange baadjoes (niet 

 open als de kabaja) dragen. De slaven dragen tjedakkoes 

 en loopen verder naakt. 



Bij gala-recepties van den sulthan ziet men dan ook de zon- 

 derlingste kleedingen. Vuurroode rokken uit den engelschen 

 tijd; schoenen, welke te naauw en dus slechts half aangetrok- 

 ken zijn , enz. De admiraal-troonopvolger draagt een ver- 

 sleten groenen rok met vuurroodcn kraag, kolonels-epauletten 

 der landmagt, een adelborst- dolk en groote laarzen. 



Huwelijksfeesten worden, even als besnijdenis en overlij- 

 den , met groote festiviteit gevierd ; zoo ook de vasten , 

 hoelang hadji, hadjirat nabi enz. De Batjanners steken 

 zich voor deze gelegenheden in dikwijls onbetaalbare schul- 

 den. 



De voeding bestaat uit sago en vlsch ; rijst wordt geAvoonlijk 

 slechts bij feesten gebruikt. De Batjanner klopt eenige 

 dagen sago, gaat dan een dag met zijn werpnet (djala) 

 uit of met den hengel; in dien tusschentijd zoekende kinde- 

 ren eenige kanari- en kamiri- pitten en dan wordt 10 

 dagen en soms langer niets uitgevoerd. 



Hun handel, die vroeger vrij goed was, vooral in sago, 

 bepaalt zich thans tot eenen niet noemenswaardigen klein- 

 handel in dit artikel en kleine hoeveelheden visch (versch, 

 gerookt en gezouten). 



A^erscheidene hunner hebben slaven, die alles moeten 

 uitvoeren. Ongeloofelijk is de ellende dezer ongelukki- 

 gen, die, met uitzondering van die, welke den sulthan 

 toebehooren , op de vreeselijkste wijze mishandeld worden , 

 geen eten, geld of kleederen krijgen, maar alles zelf moeten 

 zoeken , bij hunnen zwaren verpligten arbeid. De slaven zijn 

 meest geroofde menschen van Bangaai, Sangi en Papoea. 



