— 338 — 



Geneesfciindije heschouxvimj. 

 A. Inlandsche cjeneeskunde. 



De Batjanners waren even als de christenen bij mijne 

 komst alhier, geheel ongeneigd van europesche genees- 

 middelen gebruik te maken. De vakcine vindt onder de 

 christenen veel bijval, — onder de mohammedanen veel te- 

 genkanting. 



Hun afkeer van europesche medicijnen komt hoofdza- 

 kelijk, doordien zij zich deze voorstellen als vervaardigd 

 uit het vet der lijken, fijn gestampte doodsbeenderen , var- 

 kensvet, en diverse vergitten. 



Toen bij het heerschen der dysenterie in de laatste maan- 

 den van dit jaar de bevolking zag, dat in het hospitaal 

 geene zieken daaraan overleden , terwijl bijna allen, die in- 

 landsche medicijnen gebruikten , bezweken , vroegen enke- 

 len om hulp, en toen ik algemeen liet bekend maken, dat 

 de medicijnen niets waren dan ajer-nassi (dec. oryzae) 

 met angor-raadat (vin. opii arom.) , of gambir (catechu) 

 met koelit-kira-kira en madat-brlssi (morphine), werd de 

 aanvraag om medicijnen grooter, en herstelden allen, 

 die ze gebruikten, op een na, die zich in het 3e 

 stadium van dysenterie vergastte op 2 raauwe komkom- 

 mers, en een banneling, die in hetzelfde stadium dinding 

 met spaansche peper at, waarop perforatie volgde. 



De praktijk is echter hoofdzakelijk in handen van eenige 

 oude vrouwen en orang pandè-oebat. Helpt een blangan 

 vol oebat van den een niet, dan wordt een blangan vol van 

 den ander gevraagd en dit gaat zoo voort, tot de dood een 

 einde maakt aan het lijden. 



Zoo bezweken allen, die aan anthrax leden , tot eindelijk 

 het hoofd der christen-kampong daardoor werd aangetast 

 en mijne hulp inriep. Toen deze door eene kruissnede ge- 



