— 341 — 



Ka de verlossing gebruiken de kraamvrouwen 40 dagen 

 lang een mengelmoes , bestaande uit meer dan 30 ingrediën- 

 ten (voor tjoekor tripan) vraardoor nog velen bezwijken. 



Koud water wil de bevolking bij geen enkele ziekte 

 gebruiken. 



Veel aftrek vinden santonine , cbinine, flores chamomillae, 

 empl. adhaesiv. , unguent merc. praec. rubr., pulv. cort peruv. 

 (om in zweren te strooijen) en sulpbas cupri. 



Thans laten de meeste christenen en de meer beschaafde 

 mohammedanen zich gaarne behandelen en zal het vertrou- 

 wen op de europesche geneeskunde langzamerhand toenemen. 



Giftmengerij is zeer goed bekend en wordt meer uitge- 

 oefend dan men wel denkt. De gebezigde stoffen zijn meest 

 planten vergiften. Men verhaalde mij, dat deze onder den nagel 

 of op den top van den duim der linkerhand worden gesmeerd, 

 en nu met deze een glas of kopje aanvattende, laat de gift- 

 menger bij het inschenken van koffij , sagoweer enz. de schaal 

 met het vergift in aanraking komen, dat zich zoo aan het 

 vocht mededeelt. 



Het geloof aan philtra (liefde-dranken) en dergelijke is 

 algemeen. 



"NYat ik verder van de inlandsche geneeskunde kon te 

 weten komen , vindt men bij het botanische gedeelte dezer 

 beschrijving; de middelen worden over het algemeen zeer 

 geheim gehouden. 



B. Geneeskundig topograpMsche aanieekeningen. 



Batjan kan over het algemeen tot de gezondste plaatsen 

 gerekend worden , niettegenstaande het aanmerkelijke ver- 

 schil van temperatuur, wat op verschillende tijden van den 

 dag heerscht. Des morc^ens ten 9 uur staat de thermome- 

 ter gewoonlijk op 84< a 86 , des middags ten 1 uur in de zon 

 op 97, terwijl hij des avonds soms tot 68 graden daalt. 



Men heeft in Junij, Julij, Augustus, Oktober en Novem- 



3« SERIE DL II. 22 



