— 381 — 



II. Zoo al niet cloor hoeveelheid , dan is toch uit den 

 aard der zaak en regtstreeks , de suiker het behingrijkste , 

 het hoofdbestanddeel van het riet te noemen. Daarvoor al- 

 leen scliijnt het riet te bestaan en zich te ontwikkelen , daar- 

 in hebben , naarmate de groei voortgaat of stilstaat , de meesto 

 veranderingen plaats , -waarbij zeker het water , ook in chc- 

 raischen zin , eene belangrijke rol speelt , en daarom alleen 

 dit gewas een zoo belangrijk voorwerp van volksvlijt is 

 geworden. 



Niemand zal kunnen verzekeren, dat het riet, in oor- 

 spronkelijk natuurlijken toestand , volwassen zijnde , ver- 

 schillende hoeveelheden suiker bevat , die met andere uit- 

 wendige hoedanigheden in verband staan ; of zijne soor- 

 ten, ondersoorten of variëteiten, volgroeid zijnde en in de 

 meest gunstige omstandigheden verkeerende, ieder tot eene 

 andere type van suikerquantum kunnen opklimmen. 



Het aangenomen gevoelen schijnt , althans op Java , te 

 wezen , dat het sap van rood riet , ten minste van dat , hct- 

 w'elk japara-riet geheeten wordt, meer suiker bevat, dan 

 dat van de witte variëteiten ; waartegenover staat, dat de 

 laatstgenoemde , op geschikte , vooral niet te zeer waterhou- 

 dende gronden , tot grootere lengte en dikte groeijen , zoo- 

 dat daardoor het mindere gehalte van het sap zelfs meer dan 

 opgewogen zou worden. 



De praktische uitkomsten op Java tot nu toe verkregen , 

 zijn , geloof ik , geenszins voldoende , om dit gevoelen te 

 bekrachtigen. Vooreerst kunnen de algemeene, jaarlijks 

 officieel medegedeelde, cijfers van de densiteit van het sap 

 der verschillende rietsoorten niet als bewijs gelden , omdat 

 daartoe altijd riet van ongelijken ouderdom, dikwijls slechts 

 acht of negen maanden oud (ingeboet namelijk) onder el- 

 kander geperst wordt. Doch ten tweede , zijn wij nog zeer 

 onvolkomen bekend met de natuurlijke omstandigheden , 

 waaronder elke rietsoort hare hoogste mate van ontwikke- 



3c SERIE DL. II. 24* 



